U bent hier

11. Reorganisatie, fusie en overname

Volgens de Fusiegedragsregels van de Sociaal-Economische Raad (SER) zijn fusiepartijen verplicht om de betrokken vakbonden en de SER tijdig te informeren over de inhoud van de fusie of overname en de gevolgen daarvan voor de werknemers. In 2018 is het aantal fusiemeldingen bij de SER met 11,4% gestegen ten opzichte van 2017.

Het totaalaantal meldingen in 2017 was: 588. Het totaalaantal meldingen in 2018 was: 655. Deze meldingen kwamen uit de volgende sectoren: 

  • 450 Diensten
  • 56 Handel
  • 66 Onderwijs en gezondheidszorg
  • 45 Industrie
  • 38 overige sectoren

Is er sprake van een een fusie of reorganisatie, dan staat de OR voor de uitdaging om zowel de bestuurder bij te staan als de belangen van de achterban goed te behartigen. 

Gezien zijn overleg-, informatie- en adviesrechten mag de aankondiging van een collectief ontslag voor de ondernemingsraad (OR) eigenlijk niet als een verrassing komen. Als de ondernemer aan zijn verplichtingen voldoet, is de OR immers al langer op de hoogte van het zakelijke reilen en zeilen van de onderneming. Verder zal de ondernemer...
Bieden alle andere maatregelen van een ondernemer geen uitzicht op verbetering van slechte bedrijfsfinanciën, dan is ontslag van één of meerdere personeelsleden op bedrijfseconomische gronden uiteindelijk vaak onvermijdelijk. Dat een ingreep in het personeelsbestand noodzakelijk is, wil echter zeker niet altijd zeggen dat de OR geen rol van...
Sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2009 zijn de afgelopen jaren reorganisaties aan de orde van de dag. Bij reorganisaties heeft de ondernemingsraad weliswaar geen instemmingsrecht, maar wel adviesrecht. De OR moet daarom de absolute noodzakelijkheid van de reorganisatie beoordelen, de gevolgen in kaart brengen en eventuele...
In tijden van economische malaise zijn veel bestuurders genoodzaakt om in te grijpen in de bedrijfsvoering. Een reorganisatie, fusie, overname of zelfs bedrijfssluiting kan dan het gevolg zijn. Helaas draait dit in veel organisaties uit op ontslagen. Om de sociale gevolgen hiervan te beperken en in goede banen te leiden, nemen veel bestuurders...
Onrust, al dan niet gedwongen ontslagen, stakingen: het zijn slechts enkele mogelijke onprettige gevolgen van een aangekondigde reorganisatie. Deze zijn lang niet altijd te voorkomen, wat de ondernemingsraad ook doet. De raad moet echter niet zijn invloed onderschatten wanneer een reorganisatie voor de deur staat. De ondernemingsraad heeft immers...
De ondernemingsraad speelt vooral een rol in het prille beginstadium van een reorganisatietraject. Vanaf het moment dat de eerste plannen op tafel liggen, of zelfs eerder wanneer de OR zelf reageert op eerste signalen, is de OR betrokken partij. Maar wat als het adviestraject van de OR is afgerond? Zit de taak van de raad er dan op? Het antwoord...
Staat een reorganisatie voor de deur, dan ontstaat al gauw onrust onder het personeel. Of het nu gaat om een nieuw werkproces of gedwongen ontslagen, een herstructurering heeft immers altijd gevolgen voor de werknemers, ongeacht of ze blijven of moeten gaan. Voor de ondernemingsraad is in dergelijke omstandigheden dan ook een belangrijke taak...
Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) heeft veel raakvlakken met het werk van de ondernemingsraad. Milieuzorg en de zorg voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden zijn bijvoorbeeld onderwerpen waarbij de OR een stimulerende taak heeft. Als het goed is staan deze onderwerpen daarom geregeld op de agenda bij het overleg met de bestuurder...
Een fusie of overname is voor een onderneming – en zeker ook voor de werknemers – een ingrijpende gebeurtenis, omdat er vrijwel altijd behoorlijk wat verandert. Zo leidt het in elkaar schuiven van twee of meer bedrijven er bijna altijd toe dat er arbeidsplaatsen verdwijnen. Daarnaast krijgen medewerkers te maken met andere collega’s, vaak ook met...
Als de bestuurders van twee of meer ondernemingen of instellingen het eens zijn over een fusie of overname, leggen zij gemaakte afspraken in de eerste fase van de onderhandelingen vast in een intentieverklaring. Dit is een soort voorlopig koopcontract waarin de koper en de verkoper de intentie uitspreken dat ze tot een zakelijk akkoord komen. De...
Een onderneming kan door een ander bedrijf of concern worden overgenomen, maar het is ook mogelijk dat het eigen management de onderneming overneemt door de aandelen te kopen van de moedermaatschappij. In dat geval spreken we niet van een verkoop of overname, maar van een management buy-out (MBO). Op grond van artikel 25 lid 1 sub 1 WOR heeft de...
Het komt wel eens voor dat een onderneming of instelling besluit om de organisatie te splitsen in twee of meer op zichzelf staande onderdelen. In de non-profitsector gebeurt dit bijvoorbeeld regelmatig bij stichtingen die met één doelstelling begonnen zijn en in de loop der jaren hun blikveld hebben verruimd. Dan kan het een logische keuze zijn om...
De verkoop van een onderneming, of een onderdeel hiervan, is voor de werknemers erg spannend. Zij moeten immers maar afwachten wie het bedrijf overneemt en wat er daarna precies gebeurt. Meestal bestaat er vrees voor ontslagen, en vaak is dit terecht. Bij zo’n (voorgenomen) verkoop speelt de ondernemingsraad een belangrijke rol. De OR heeft...
Bij de verkoop van een onderneming (of een onderdeel hiervan) gaat het meestal om de verkoop van een werkmaatschappij, waarin één of meer activiteiten plaatsvinden. De aandelen van een werkmaatschappij zijn meestal in het bezit van een holding of beheermaatschappij (ook wel moedermaatschappij genoemd). Bij een verkoop gaan dan de aandelen van de...
Bij een fusie of overname speelt niet alleen de ondernemingsraad een belangrijke rol. Ook de vakbonden zijn in dergelijke situaties in principe van de partij. In dat geval is een goede afstemming tussen de OR en de vakbonden van groot belang. Dit voorkomt in de eerste plaats dat beide partijen elkaar voor de voeten lopen. Maar nog belangrijker:...
Een fusie of overname heeft meestal nogal wat gevolgen, die bovendien vaak erg ingrijpend zijn voor het personeel. Voor een ondernemingsraad is het van groot belang om deze mogelijke gevolgen te kennen. In de eerste plaats zijn dit voor een OR namelijk de aandachtspunten bij de beoordeling van de fusie of overname. Die moet de OR scherp in het oog...
Een fusie of overname heeft bijna altijd gevolgen voor de organisatie van de medezeggenschap in alle bij de fusie of overname betrokken ondernemingen. Soms blijven – als bij een fusie/overname twee bedrijven of instellingen zijn betrokken – beide ondernemingsraden bestaan, maar in veel gevallen komt er een gemeenschappelijke ondernemingsraad. Het...
Om advies te kunnen uitbrengen over een voorgenomen fusie of overname, moet een ondernemingsraad alle mogelijke gevolgen zo goed mogelijk kunnen beoordelen. Hierbij kan worden gedacht aan de gevolgen met betrekking tot de werkgelegenheid, het productportfolio, de managementstructuur, de arbeidsvoorwaarden, et cetera. Deze gevolgen hoeven lang niet...
Veel vragen die een OR over een fusie stelt, zullen worden beantwoord door de bestuurder met wie de raad om de tafel zit. De OR moet er in dat geval voor zorgen dat de vragen schriftelijk worden beantwoord. Maar om antwoord op álle vragen te krijgen en zorgvuldig te kunnen adviseren, moet de ondernemingsraad kunnen beschikken over alle documenten...
Werkgevers zijn geen groot voorstander van meerdere arbeidsvoorwaardelijke regelingen in een organisatie. Het bezorgt de salarisadministratie extra werk en verhoogt de kans op fouten. Ook staat het een soepele doorstroming in de weg. Ook werknemers vinden het vaak storend als er verschillen (in salaris) bestaan tussen mensen die hetzelfde werk...
De sluiting, stillegging of opheffing van een bedrijf of een belangrijke bedrijfsonderdeel is vaak een ingrijpende gebeurtenis. Binnen een organisatie lopen de emoties vaak hoog op als de bestuurder bekend maakt dat hij een deel van het bedrijf wil sluiten. Vaak gaat zo’n beslissing gepaard met collectief ontslag waardoor vele werknemers hun baan...
Als een onderneming failliet dreigt te gaan, is de rol van de ondernemingsraad niet voorbij. Sterker nog: de OR heeft belangrijke bevoegdheden in het vertegenwoordigen van belangen van werknemers bij de voorbereiding en eventueel afhandeling van een faillissement. De bevoegdheden die de ondernemingsraad in een ‘gewone’ situatie heeft, kan de raad...
Als een onderneming zijn financiële verplichtingen niet kan nakomen, kan de bestuurder ‘surseance’ aanvragen bij de rechtbank. Surseance betekent uitstel van betaling aanvragen. Als de rechtbank dit verzoek inwilligt, voorkomt de bestuurder hiermee dat de organisatie failliet gaat. Tijdens de surseance kunnen de schuldeisers namelijk geen betaling...
Het fenomeen sociale werkgelegenheid is bezig aan een opmars. Steeds meer ondernemingen wagen de sprong naar het werken met mensen die een arbeidsbeperking hebben. Hoewel het sociaal ondernemerschap op veel goodwill kan rekenen, is succes niet altijd gegarandeerd. Het kan namelijk nogal een flinke klus zijn om mensen met een beperking duurzaam en...