Onbewuste fout of gemakzucht oorzaak aangiftemissers mkb
Een steekproef van de Belastingdienst onder mkb'ers laat zien waaróm de fiscus aangiftes moet corrigeren en wat de oorzaken van fouten in aangiftes zijn. Zo blijken zakelijke kosten best vaak toch niet zo zakelijk. En als oorzaken voor missers komen gemakzucht en onbewuste fouten relatief vaak voorbij, maar ook een gebrek aan deskundigheid bij ondernemers.
Om in beeld te krijgen of de aangiftes van mkb'ers juist en volledig zijn, voert de Belastingdienst onder meer de Steekproef Ondernemingen uit. Daarbij onderzoekt de fiscus één keer per twee jaar de aangiftes van 3.600 willekeurig gekozen mkb'ers, om te zien of ze aan de regels voldoen. En om vast te stellen wat mogelijke oorzaken zijn van missers in de aangiftes. De fiscus heeft de resultaten van de steekproef ook gedeeld met fiscaal dienstverleners, via het besloten Forum Fiscaal Dienstverleners. De Belastingdienst wil zo samenwerken met fiscaal dienstverleners om onder meer te leren van onjuistheden in de aangiftes en de naleving te verbeteren.
Gemiste belastinginkomsten
In dit geval gaat het om de steekproef-rapportage van 2024, waarin de fiscus aangiftes van mkb'ers (met maximaal 500 werknemers) uit de jaren 2019, 2020 en 2021 onder de loep heeft genomen. Daarbij is gekeken naar aangiftes op het gebied van inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting (VPB), BTW en loonheffingen. Met de steekproef wil de Belastingdienst ook zicht krijgen op het zogenoemde nalevingstekort. Ofwel: de hoeveelheid gemiste belastinginkomsten vanwege onvolledige of onjuiste aangiftes. Op basis van de steekproef schat de fiscus dit nalevingstekort voor het mkb op € 4,4 miljard. Toch is de meerderheid van de mkb'ers (63%) volgens de inschatting van de Belastingdienst wel 'compliant' op het gebied van inkomstenbelasting, VPB, BTW en loonheffing. Dat wil zeggen dat alle aanslagen volgens de aangifte worden vastgesteld.
Onzakelijke kosten reden voor correctie
Waar zitten dan de onvolkomenheden in de aangiftes? Vooral in onzakelijke kosten (verdiepingsartikel), zo blijkt uit de steekproefresultaten voor de inkomstenbelasting en de VPB. Bij de inkomstenbelasting zijn onterecht opgevoerde zakelijke kosten in 43% van de gevallen genoemd als in elk geval één van de redenen voor een correctie. Ook bij de VPB (50%) is dit meest genoemde correctiereden. Die resultaten benadrukken weer dat ondernemers de kosten correct moeten verwerken en de onderbouwing waarom kosten zakelijk zijn goed op orde moeten hebben. De Belastingdienst heeft namelijk eerder al aangekondigd dat zij ook dit jaar scherp let op de 'zakelijkheid' van zakelijke kosten.
Privégebruik, afschrijvingen en BTW-voorbelasting
Andere correctieposten in de inkomstenbelasting zijn onder meer de omzet, privégebruik van de auto en de zelfstandigenaftrek. Voor de VPB gaat het onder meer om correcties in afschrijvingen, voorzieningen en de omzet. Bij de BTW is het de in aftrek gebrachte voorbelasting die de controleurs het vaakst moeten bijstellen. Voor de loonheffingen is de 'berekende loonheffing' de meest genoemde correctiereden.
Gebrek aan deskundigheid, maar óók complexe regels
In de rapportage staat ook welke oorzaken controlemedewerkers van de fiscus noemen voor de benodigde correctie. De vaakst genoemde redenen zijn: onbewuste fout of vergissing, een gebrek aan deskundigheid bij de ondernemer en gemakzucht of slordigheid. Deze drie oorzaken staan bij alle onderzochte belastingsoorten bovenaan. Ook wel genoemd als oorzaak voor fouten, maar in veel mindere mate: opzet en de grenzen van de wet opzoeken. Wel noemen controleurs deze laatste oorzaak relatief vaker bij de VPB dan bij de andere belastingsoorten.
Ook valt op dat ook gebrek aan deskundigheid bij de fiscaal dienstverlener nog best vaak als oorzaak wordt genoemd. En dat terwijl uit de steekproefresultaten ook blijkt dat veruit de meeste mkb'ers de aangiftes uitbesteden aan een externe dienstverlener. Verder nog interessant: de controlemedewerkers noemen zelf 'complexe regelgeving' óók nog relatief vaak als oorzaak voor fouten.