Dga's passen massaal gedrag aan door strengere regels box 2

Directeur-grootaandeelhouders (dga's) hebben hun fiscale strategie de afgelopen jaren massaal aangepast. Waar belastingheffing eerder vaak werd uitgesteld via dividendplanning of door te lenen van de bv, is dat sinds de wetswijzigingen van box 2 een heel stuk minder interessant geworden.

Een dga kan zijn belastingdruk beïnvloeden door slim om te gaan met dividenduitkeringen en door te lenen van zijn eigen bv. Jarenlang maakten veel dga’s hiervan gebruik om belasting te spreiden of uit te stellen. Met de invoering van het tweeschijvenstelsel in box 2 in 2024 en de Wet excessief lenen in 2023 is dat echter een stuk minder aantrekkelijk geworden.

Veranderingen in box 2

Tot en met 2023 gold in box 2 één uniform tarief van 26,9% over dividend. Vanaf 2024 is een tweeschijvenstelsel ingevoerd:

• dividend tot en met € 67.000 (€ 68.843 in 2026) werd belast tegen 24,5%;

• alles daarboven tegen 33% (31% in 2026).

Voor dga’s die verwachten structureel hogere bedragen aan dividend uit te keren, was en is de timing van uitkeren daardoor belangrijk: door dividend vóór een tariefsverhoging of stelselwijziging uit te keren, kan vaak tegen een lager (of gunstiger) tarief worden afgerekend. Door bijvoorbeeld nog in 2023 uit te keren, konden dga's toentertijd nog profiteren van het oude, lagere tarief van 26,9% over het volledige bedrag.

Massaal geanticipeerd

Uit onderzoek van Economische Statistische Berichten blijkt dat dga’s massaal op deze wetswijzigingen hebben geanticipeerd. In het jaar voorafgaand aan de invoering van het tweeschijvenstelsel schoot het totaal uitgekeerde dividend omhoog en verdubbelde het gemiddelde bedrag per bv. Vooral een kleine groep dga’s met flinke winsten zorgde voor deze piek. Over een periode van tien jaar rond de veranderingen keerden dga’s samen ruim € 100 miljard aan dividend uit, met de grootste pieken opvallend vaak net vóór fiscale wijzigingen.

Flink afgelost

Ook bij leningen is het gedrag zichtbaar aangepast. Met de Wet excessief lenen uit eigen bv is vastgelegd dat dga’s nog maar tot een bepaald maximumbedrag bij hun bv kunnen lenen zonder direct in box 2 te worden belast. Leningen boven die grens worden fiscaal behandeld als inkomen uit aanmerkelijk belang. In de aanloop naar deze nieuwe regels losten dga’s in één jaar tijd uitzonderlijk veel leningen af. Het totaal afgeloste bedrag (bijna € 5 miljard) lag ruim boven het niveau van voorgaande jaren. Voor het eerst in lange tijd daalde het totale leenvolume zelfs, omdat er meer werd afgelost dan nieuw werd geleend.