Papieren schenking is nu ‘opmerkelijke belastingconstructie’

Het ministerie van Financiën heeft de zogeheten papieren schenking toegevoegd aan de lijst met opmerkelijke belastingconstructies. Zulke schenkingen kunnen de grondslag voor de erfbelasting uithollen, zo vrezen ambtenaren. En daarom studeert het ministerie op manieren om papieren schenkingen tegen te gaan.

Een papieren schenking (artikel) is een manier om fiscaalvriendelijk vermogen over te dragen aan bijvoorbeeld kinderen of kleinkinderen. In plaats van daadwerkelijk een bedrag te storten op de rekening van de ontvanger, ondertekent de schenker een ‘schuldigerkenning’ bij de notaris. De schenker verklaart daarmee dat diegene het bedrag in de toekomst gaat schenken, meestal na het overlijden van de schenker.

Vermogen in box 3 daalt

Gevolg van deze verklaring is dat de ontvanger een vordering krijgt op de schenker. En de schenker krijgt een schuld aan de ontvanger. Dat heeft voor de schenker als voordeel dat diens vermogen op papier afneemt, wat belasting scheelt in box 3 van de inkomstenbelasting. Wel moet de schenker verplicht 6% rente op jaarbasis betalen aan de ontvanger.
Voor de ontvangers geldt dat zij in de toekomst de schenking van de erfenis mogen afhalen, waardoor zij dan minder erfbelasting betalen. Maar in het heden betaalt de ontvanger wel schenkbelasting over de schenking én box 3-belasting over het ontvangen vermogen.

Opmerkelijke belastingconstructies

De papieren schenking wordt veelvuldig geadviseerd en toegepast in de praktijk. Over het algemeen gaat het daarbij om grotere bedragen én om vermogende schenkers. Nu is deze vorm van schenking toegevoegd aan de lijst met opmerkelijke belastingconstructies, zo blijkt uit een bijlage bij de Voorjaarsnota van het kabinet. Op die lijst staan constructies waarvan ambtenaren zich sterk afvragen of ze wel wenselijk zijn. Op de lijst met opmerkelijke belastingconstructies staan verder onder meer dividendstripping en – ook nieuw dit jaar – onzakelijke leningen (infographic).

Lagere schijf erfbelasting

Dat een constructie op de lijst komt, wil niet direct zeggen dat de regeling ook wordt afgeschaft. Want dat blijft uiteindelijk een politieke keuze. Maar ambtenaren van Financiën zien wel reden om de discussie over de papieren schenking aan te zwengelen. Onder meer omdat deze constructie volgens hen de grondslag voor de erfbelasting kan uithollen. Zoals gezegd mogen de ontvangers de papieren schenking van de erfenis afhalen, en daardoor betalen zij dus minder erfbelasting. Dat gaat zeker op als het bedrag van de erfenis niet in de tweede schijf valt, maar onder het lagere percentage van de eerste schijf. De grens tussen de twee schijven ligt in 2026 op € 158.669.

Fictieve verkrijging?

Een mogelijke maatregel die de ambtenaren beschrijven is om de papieren schenking voor de erfbelasting te gaan zien als een fictieve verkrijging. Op die manier wordt de papieren schenking alsnog progressief belast in de erfbelasting.