Zwangerschapsdiscriminatie komt onverminderd vaak voor

Uit nieuw onderzoek in opdracht van het ministerie van SZW blijkt dat 44% van de vrouwen op het werk of bij het zoeken naar werk te maken heeft gehad met zwangerschapsdiscriminatie. Dit percentage is al meer dan tien jaar onverminderd hoog.

In opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft SEO onderzoek gedaan naar ervaringen van zwangerschapsdiscriminatie bij vrouwen die in de afgelopen vier jaar een kind hebben gekregen en tijdens hun zwangerschap werkten of op zoek waren naar werk. Uit het SEO rapport In verwachting van gelijke behandeling blijkt dat 44% van de respondenten een vorm van zwangerschapsdiscriminatie heeft meegemaakt. Het onderzoek is een vervolg op eerdere onderzoeken in 2012, 2016 en 2020. Discriminatie vanwege zwangerschap komt onverminderd vaak voor: ten opzichte van 2020 is het percentage nauwelijks gedaald; toen was het 43%. Wel herkennen meer vrouwen zwangerschapsdiscriminatie: 42%, terwijl dat in 2020 nog 34% was. 26% van de vrouwen maakt nu bovendien melding van discriminatie. Dat is een verbetering ten opzichte van 2020, toen dit nog 11% was.

Beëindigen of aanpassen van contract

Hoewel vrouwen vaak zelf om aanpassing van de arbeidsovereenkomst vragen, komt het ook voor dat dit ongewild gebeurt. Dan kan er sprake zijn van zwangerschapsdiscriminatie. Vormen van discriminatie die voorkomen, zijn:

• aanpassing arbeidsvoorwaarden, waaronder promotiekansen, salarisverhoging en opleidingsmogelijkheden (28%);
• aanpassing arbeidsovereenkomst, waaronder aantal uren, einddatum of type contract (19%, waarvan 6% onvrijwillig);
• gewijzigde arbeidsomstandigheden, waaronder wantrouwen van werkgever, controle en twijfel aan de inzetbaarheid (18%);
• gewijzigde functie(inhoud) na bevalling (12%).

Van de vrouwen met een tijdelijk contract tijdens of vlak na de zwangerschap, werd dit bij 42% beëindigd of niet omgezet.

Werkgevers ervaren knelpunten

Voor het onderzoek zijn dit keer ook werkgevers bevraagd. Zij moesten van een aantal scenario’s beoordelen of deze geoorloofd zijn. Van de werkgevers die de afgelopen vier jaar zwangere werknemers in dienst hadden, liet 55% zien niet volledig op de hoogte te zijn van de regels rondom gelijke behandeling (tool), bijvoorbeeld bij promoties, sollicitaties en contractwijzigingen. Een derde van de werkgevers is zich er niet van bewust te discrimineren. 21% denkt een verzoek om dagelijks een half uur extra pauze te mogen weigeren. Terwijl de Arbeidstijdenwet bepaalt dat zwangeren recht hebben op tot een uur extra pauze per dag. De knelpunten die werkgevers ervaren bestaan uit personeelsplanning en kosten. Een zwangerschap is van invloed op de inzetbaarheid. Dit wordt vooral als probleem gezien in kleinere organisaties.