Langer op geld moeten wachten door nieuwe bevoegdheid FIU

Vanaf 1 juli 2026 mag de Financial Intelligence Unit-Nederland (FIU-Nederland) instellingen die ongebruikelijke transacties moeten melden volgens de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) verplichten een verdachte transactie tijdelijk te blokkeren. Hierdoor kan het voorkomen dat een grote betaling pas na 5 dagen of zelfs 10 dagen bij een verzoek van buitenlandse opsporingsdiensten, wordt bijgeschreven op de rekening.

FIU-Nederland is het centrale meldpunt voor ongebruikelijke transacties in het kader van de WWFT. De nieuwe bevoegdheid houdt in dat FIU-Nederland meldingsplichtige instellingen, zoals banken, betaalinstellingen en cryptodienstverleners kan verzoeken een transactie niet uit te voeren. Zo’n opschortingsverzoek moet direct worden opgevolgd. De maximale duur van de opschorting is 5 werkdagen bij een verzoek van FIU-Nederland zelf of 10 werkdagen als FIU-Nederland handelt op verzoek van een buitenlandse FIU. Dit moet voorkomen dat mogelijk crimineel geld snel wordt weggesluisd.

Onderzoek en verdere maatregelen

In de opschortingstermijn onderzoekt FIU-Nederland de ongebruikelijke transactie verder en beoordeelt of er vervolgmaatregelen nodig zijn, zoals beslaglegging. De opschorting eindigt na afloop van de termijn, tenzij FIU-Nederland eerder aangeeft dat de blokkade kan worden opgeheven of de opsporingsdiensten inmiddels beslag hebben gelegd. Wel moeten meldingsplichtige instellingen hun cliënt informeren over de opschorting.

Blokkade bij Instant Payments

Tegenwoordig verloopt een groot deel van de betalingen via Instant Payments, wat betekent dat transacties vrijwel direct worden verwerkt. Daardoor kan het gebeuren dat een transactie al is uitgevoerd voordat FIU-Nederland deze kan opschorten. In dat geval wordt een bedrag ter grootte van de transactie geblokkeerd op de rekening, voor zover er saldo aanwezig is op het moment van het verzoek. Komt er later nieuw saldo binnen, dan valt dat niet automatisch onder de blokkade. Voor ondernemingen kan dit betekenen dat zij in bepaalde gevallen langer moeten wachten op een betaling. Dit speelt vooral bij hoge bedragen die afwijken van het normale betaalpatroon en daardoor als verdacht kunnen worden aangemerkt. De betaling wordt pas verwerkt nadat FIU-Nederland haar onderzoek heeft afgerond of de opschortingstermijn is verstreken.

Instelling niet aansprakelijk voor schade

FIU-Nederland benadrukt dat de opschortingsbevoegdheid alleen wordt ingezet bij sterke aanwijzingen voor witwassen, onderliggende delicten of terrorismefinanciering, en dat de maatregel proportioneel zal worden toegepast. Instellingen die een opschortingsverzoek opvolgen, zijn volgens de WWFT niet aansprakelijk voor eventuele financiële schade die een cliënt lijdt door de blokkade.