Bedrijfsvoering zorgt voor grote ongelijkheid
De CEO’s van de 100 grootste bedrijven in Europa verdienden in 2024 gemiddeld 78 keer meer dan de gemiddelde werknemer. Ook ging tussen 2022 en 2024 gemiddeld 70% van de winst naar aandeelhouders, terwijl investeringen in eerlijke beloning, gendergelijkheid en verduurzaming juist achterbleven. Dit blijkt uit een rapport van Oxfam Novib. Zulke scheefgroei is reden tot zorg voor iedere ondernemingsraad (OR) en reden om de bestuurder kritisch te bevragen.
Uit het nieuwe Oxfam-rapport People, Power, Profits, Planet (pdf) blijkt dat de 100 grootste bedrijven van Europa door hun bedrijfsvoering de ongelijkheid in Europa en wereldwijd vergroten. In plaats van hun winsten te investeren in de eigen organisatie keren de onderzochte bedrijven vele miljarden uit aan aandeelhouders en topbestuurders – soms zelfs meer dan de geboekte winst. Dit zorgt niet alleen voor grote ongelijkheid binnen de organisatie, maar gaat ook ten koste van andere belangrijke doelstellingen, zoals de energietransitie.
Met name mannelijke CEO’s verdienen onevenredig veel
In 2024 verdienden de CEO’s van de 100 grootste Europese bedrijven gemiddeld 78 keer meer dan de gemiddelde werknemer in de organisatie. Carrefour spande de kroon. Daar verdiende de CEO maar liefst 361 keer meer dan de gemiddelde werknemer. Naast grote verschillen in beloning tussen de bedrijfstop en de werkvloer, blijkt dat vrouwen in de top achterblijven bij hun mannelijke evenknie. Bij 9 op de 10 bedrijven was de CEO een man. Bovendien verdienden de mannelijke CEO’s gemiddeld 22,9% meer dan vrouwelijke CEO’s.
Weinig aandacht voor energietransitie
Hoewel het bedrijfsleven een grote verantwoordelijkheid heeft in de energietransitie, blijven de investeringen in de verduurzaming van de eigen organisatie vaak achter. Ook dit leidt tot ongelijkheid. Zo zorgden de 100 onderzochte bedrijven in 2024 gezamenlijk voor ruim een kwart (26%) van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Maar in plaats van flink te investeren in hun eigen energietransitie, keerden zij gemiddeld 32 keer meer uit aan de aandeelhouders dan aan de verduurzaming van de organisatie.
OR moet bestuurder kritisch ondervragen over situatie in eigen organisatie
Het Oxfam-rapport is voor de OR een goede aanleiding om de eigen organisatie eens onder de loep te nemen. Onderwerpen als financieel beleid (infographic), beloningsverhoudingen (verdiepingsartikel) of de energietransitie (toolbox) zijn namelijk allemaal aandachtspunten van de OR. Hoe zijn de verhoudingen in de eigen organisatie en zijn daar goede verklaringen voor? De OR kan bij de bestuurder alle informatie opvragen die de raad redelijkerwijs nodig heeft (artikel 31 e.v. WOR). Waar nodig kan de OR zich laten bijstaan door een adviseur om de gegevens goed te beoordelen (artikel 16 WOR). Ga naar aanleiding hiervan het gesprek aan met de bestuurder en bevraag hem kritisch, of dien bij de bestuurder een eigen voorstel in op basis van het initiatiefrecht (artikel 23, lid 3 WOR). De OR kan ook extern advies inwinnen om te bepalen welke vervolgstappen misschien nodig of wenselijk zijn, en hoe de OR dat het beste kan aanpakken.