Innovatie in Nederland staat onder druk
Het Nederlandse technologie- en platformecosysteem bestaat uit meer dan 2.380 ondernemingen en is van groot belang voor innovatie, productiviteit en economische groei. Dit ecosysteem staat onder druk door een minder gunstig ondernemingsklimaat en onzekerheid over beleid en regelgeving. Dat blijkt uit recent onderzoek van PwC.
In het rapport ‘The Netherlands Tech Engine: Mapping the Dutch Tech and Platform Ecosystem’ (pdf) is te lezen dat vooral de beschikbaarheid van talent en de aantrekkelijkheid van fiscale en innovatieregelingen grote uitdagingen vormen voor het Nederlandse technologie- en platformecosysteem. Deze problemen zijn ook duidelijk zichtbaar. Zo is het aantal nieuwe startups sinds de piek in 2023 met 38% gedaald. Ook op het gebied van doorgroei blijft Nederland achter. Zo ligt de Nederlandse scaleup-ratio op 21,6%, onder het Europees gemiddelde en duidelijk lager dan in de Verenigde Staten.
Geen beursgangen sinds 2021
Opvallend is ook dat sinds 2021 geen enkel Nederlands technologiebedrijf naar de beurs is gegaan. Daardoor wordt het lastiger om kapitaal opnieuw te investeren in nieuwe startups. Er zijn dus gerichte beleidsaanpassingen nodig om de internationale concurrentiepositie van het ecosysteem op peil te houden. Een stabiel en concurrerend fiscaal regime is nodig om internationaal talent te kunnen aantrekken en behouden. De versobering van de expatregeling werkt daarbij averechts. Ook de belasting op ongerealiseerde winsten op illiquide aandelen in box 3 maakt het voor startups moeilijker om talent te binden via aandelenparticipatie.
Opschalen lastiger en duurder
Daarnaast zorgen strenge arbeidsbeschermingsregels ervoor dat opschalen lastiger en duurder wordt. Ook bestaande instrumenten op het gebied van innovatie, zoals de Wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk (WBSO) (tool) en de Innovatiebox (infographic), sluiten niet meer goed aan op digitale en platformgebaseerde bedrijfsmodellen. Aanpassingen in beleid en regelgeving zijn dus nodig om het tij te kunnen keren.