Bij uitwerking Zelfstandigenwet gekozen voor 2 toetsen

Bij de verdere uitwerking van de Zelfstandigenwet heeft het kabinet gekozen voor 2 toetsen waarmee zelfstandigen en opdrachtgevers vooraf meer zekerheid moeten krijgen over de kwalificatie van hun arbeidsrelatie. De Zelfstandigenwet moet in principe per 1 januari 2028 in werking treden.

Volgens het kabinet is er nog te veel onduidelijkheid over de vraag wanneer iemand als zelfstandige kan werken. Ondanks de jurisprudentie van de Hoge Raad en verdere regels blijft er nog veel discussie bestaan over de kwalificatie van arbeidsrelaties. De Zelfstandigenwet moet daar zoveel mogelijk een einde aan maken. Minister Aartsen van Werk en Participatie heeft nu in een brief aan de Tweede Kamer meer aangegeven over de vervolgstappen rondom deze Zelfstandigenwet. De wet moet in principe per 1 januari 2028 ingaan.

Zelfstandigentoets en werkrelatietoets

De kern van het wetsvoorstel over de Zelfstandigenwet bestaat uit 2 toetsen met een beperkt aantal concrete criteria. De eerste, de zelfstandigentoets, ziet op de persoon van de zelfstandige. De tweede is de werkrelatietoets en die richt zich op de vrijheid en onafhankelijkheid van de zelfstandige binnen de concrete opdracht en daarmee op het ontbreken van gezag. Welke criteria precies gaan gelden, laat het kabinet op korte termijn weten bij de tweede internetconsultatie. Als uitgangspunt noemt minister Aartsen dat een zelfstandige onafhankelijk is van anderen, ondernemersrisico’s draagt waarvan diegene ook kan profiteren en de vrijheid heeft om het eigen werk te organiseren. Daar staat volgens het kabinet een eigen verantwoordelijkheid tegenover om de risico’s van zelfstandig werken goed te regelen.
Hiermee blijft de basis van het eerdere initiatiefvoorstel van VVD, D66, CDA en SGP dus overeind. Maar de toetsingscommissie en sectorale rechtsvermoedens uit dat initiatiefvoorstel komen niet meer terug in het wetsvoorstel voor de Zelfstandigenwet.

Nieuwe wettelijke bepaling wanneer geen sprake van gezag is

Het kabinet stelt ook dat de Zelfstandigenwet de bestaande bescherming van werknemers niet mag aantasten. Daarom wordt een nieuwe bepaling in de wet opgenomen die regelt wanneer er géén sprake is van gezag en iemand dus sowieso als zelfstandige kan werken.

Behandeling wetsvoorstel in 2027

Het kabinet wil het wetsvoorstel voor uitvoeringstoetsen eind september aanbieden. Dan start ook de 2e internetconsultatie en volgt opnieuw een toets door het Adviescollege toetsing regeldruk. Daarna moet het voorstel zo snel mogelijk naar de Raad van State. De parlementaire behandeling in de Tweede en Eerste Kamer staat op de planning voor 2027. Als dit qua tijd allemaal wordt gehaald, kan de Zelfstandigenwet op 1 januari 2028 in werking treden.