In het dakpanmodel sluiten doelen mooi op elkaar aan

Helder geformuleerde doelen geven richting aan de organisatie als geheel én aan het dagelijkse werk van medewerkers. Maar hoe laat je ‘hoog over geformuleerde’ strategische organisatiedoelen aansluiten op de dagelijkse praktijk?

Met het dakpanmodel (ook wel ‘cascademodel’ of ‘management by objectives’) zijn organisatiedoelen stap voor stap te vertalen naar doelen voor afdelingen, teams en individuele medewerkers. De organisatiedoelen zijn de bovenste dakpan. Daaronder liggen de doelen van afdelingen, gevolgd door die van de teams. Tot slot worden – bijvoorbeeld in planningsgesprekken (tool) – met medewerkers individuele doelen geformuleerd. Elke volgende doelstelling draagt bij aan de doelstelling erboven: ze staan niet los van elkaar, maar sluiten op elkaar aan.

AI-geïntegreerd werken

Stel dat een organisatie als langetermijndoel (3-5 jaar) heeft om binnen vijf jaar volledig AI-geïntegreerd te werken (toolbox). Een afdeling kan als middellangetermijndoel (1-3 jaar) krijgen om processen vergaand te digitaliseren. Een team formuleert vervolgens een kortetermijndoel (0-12 maanden) om binnen één jaar AI-toepassingen A, B en C succesvol te implementeren. Een medewerker krijgt dan bijvoorbeeld als individueel doel om een AI-toepassing C in het tweede kwartaal te ontwikkelen, te testen of in de praktijk te gebruiken.

Logische lijn

De kunst is om deze verschillende termijnen met elkaar te verbinden. Een langetermijndoel wordt immers bereikt door een reeks middellange en korte stappen. Zo ontstaat een logische lijn van strategie naar dagelijks handelen (tool). Daarbij hoeft niet iedere medewerker rechtstreeks aan ieder organisatiedoel bij te dragen. Door keuzes te maken, wordt voorkomen dat medewerkers worden geconfronteerd met een lange lijst van doelen die allemaal prioriteit lijken te hebben.

Maak medewerkers mede-eigenaar

Een valkuil van het dakpanmodel is dat doelen uitsluitend van boven naar beneden worden opgelegd. Het werkt beter als leidinggevenden en medewerkers samen doelstellingen formuleren over de te behalen resultaten. Bespreek in deze dialoog daarom niet alleen wat een medewerker moet bereiken, maar ook waarom dit belangrijk is, welke bijdrage de medewerker kan leveren en welke ondersteuning hij nodig heeft. Laat de medewerker hierbij als eerste met ideeën komen. Toets ook regelmatig of de doelen nog aansluiten. Strategische prioriteiten, omstandigheden en klantbehoeften kunnen veranderen.

Dit nieuwsartikel is geschreven door Jacco van den Berg, Van den Berg Training & Advies, e-mail: [email protected].