ATR: Zelfstandigenwet leidt juist tot meer onzekerheid
Het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR) heeft geconcludeerd dat de nieuwe Zelfstandigenwet in de huidige vorm juist tot nieuwe onzekerheid en tot meer regeldruk zal leiden, terwijl de nieuwe wet eigenlijk meer duidelijkheid zou moeten bieden.
De nieuwe Zelfstandigenwet moet duidelijkheid creëren over wanneer mensen als zelfstandige aan de slag kunnen. Het wetsvoorstel introduceert een nieuw toetsingskader dat naast de bestaande wettelijke normen komt te staan. Het toetsingskader bestaat uit twee onderdelen: de zelfstandigentoets en de werkrelatietoets. Het eerste deel ziet op de zelfstandige zelf, de tweede toets op de relatie tussen de zelfstandige en de opdrachtgever. Als een zelfstandige aan alle criteria voldoet en zo ook in de praktijk werkt, komt diegene in de ‘veilige haven’ en volgen er geen naheffingen en boetes.
Meer regeldruk door Zelfstandigenwet
Het ATR heeft naar de nieuwe wet gekeken en concludeert dat de Zelfstandigenwet in de huidige vorm juist leidt tot nieuwe onzekerheid en meer regeldruk. De toegevoegde waarde is niet duidelijk. Als een zelfstandige namelijk nou net niet aan alle criteria voldoet, dan geldt nog steeds de regel dat er naar alle omstandigheden moet worden gekeken. En dat leidt juist weer tot meer onzekerheid. Verandert er bijvoorbeeld bij een opdracht in de tussentijd iets, dan moet er toch worden gecheckt of er niet alsnog sprake is van schijnzelfstandigheid. Het probleem blijft dus dat zekerheid vooraf niet kan worden gegeven, omdat alleen de feitelijke situatie geldt. En die kan alleen achteraf worden vastgesteld.
Niet indienen van Zelfstandigenwet
Het wetsvoorstel neemt dus het onderliggende probleem (als een zelfstandige net niet aan alle criteria voldoet, wat dan?) niet weg. Het eindoordeel van het ATR is dus ‘niet indienen’. De Tweede en Eerste Kamer moeten nog oordelen over het wetsvoorstel. Het is de bedoeling dat de wet in 2028 ingaat.