Duidelijkere regels voor grensoverschrijdende detachering

Er worden steeds meer derdelanders van buiten de Europese Unie (EU) via een andere EU-lidstaat naar Nederland gehaald om te werken. Vaak gaat het om kwetsbare arbeidskrachten. Om misstanden te voorkomen, wil het kabinet duidelijkere regels rondom grensoverschrijdende detachering.

Iemand van buiten de EU – een ‘derdelander’ – mag alleen in de EU werken met een werk- en verblijfsvergunning (artikel). Dat geldt niet voor werknemers met de nationaliteit van IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland; zij hebben vrije toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt. De voorwaarden voor het verkrijgen van een werk- en verblijfsvergunning zijn in Nederland strenger dan in veel andere EU-lidstaten, waardoor sommige werkgevers ervoor kiezen om derdelanders van buiten de EU via een detacheerder uit een andere lidstaat naar Nederland te halen.

Derdelanders zijn kwetsbaar voor misbruik

Dat wordt ook steeds vaker gedaan. Zo nam het aantal gedetacheerde derdelanders toe van 18.000 in 2021 tot 29.000 in 2025. Het werkelijke aantal ligt echter veel hoger; uit onderzoek van Panteia blijkt dat ongeveer 38% van de gedetacheerde werknemers niet wordt gemeld bij de overheid, terwijl dat wel moet. De toename van het aantal gedetacheerde derdelanders baart het kabinet zorgen, omdat zij kwetsbaar zijn voor misbruik. Daarnaast lijken kwaadwillende werkgevers de detacheringsvorm te misbruiken om de Nederlandse regels te omzeilen en laagbetaalde derdelanders van buiten de EU aan te trekken. Dit zorgt voor oneerlijke concurrentie ten opzichte van goedwillende detacheerders en misgelopen inkomsten voor de schatkist.

Hoofdactiviteit ligt in zendende lidstaat

Het kabinet wil duidelijkere regels om te bepalen wanneer detachering van derdelanders rechtmatig is. Hiervoor moet de werknemer zijn hoofdactiviteit uitoefenen in de ‘zendende lidstaat’. Daarvan is geen sprake als de werknemer snel na zijn werving en aankomst gedetacheerd wordt naar een andere lidstaat. Daarom moet de werknemer straks eerst drie maanden in de betreffende lidstaat hebben gewerkt vóór hij in Nederland aan de slag mag. Die periode is lang genoeg voor de werknemer om een band van enige betekenis met de arbeidsmarkt van de lidstaat op te bouwen. Ook is het lang genoeg om te voorkomen dat detacheerders werknemers alleen tewerkstellen in Nederland om het tewerkstellen.

Boetes gaan per 2027 fors omhoog

Verder moet de werk- en verblijfsvergunning van de werknemer in de zendende lidstaat langer geldig zijn dan zijn detachering in Nederland. Dit garandeert dat hij na afloop van de detachering een werk- en verblijfssituatie in de lidstaat heeft om naar terug te keren. Belangstellenden kunnen tot en met 4 december reageren op de internetconsultatie van de nieuwe regels, die 1 juli 2027 als beoogde ingangsdatum hebben. De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert op gevallen van schijndetachering en kan bij overtreding van de regels een – vanaf 1 januari 2027 fors verhoogde – boete opleggen.

Arbeidsuitbuiting wordt strafbaar gesteld

De aanpak van misstanden rondom arbeidsmigranten is een speerpunt van het kabinet. Eén van de volgende stappen daarin is het expliciet strafbaar stellen van onder meer arbeidsuitbuiting via het Wetboek van Strafrecht. Voorbeelden van arbeidsuitbuiting zijn forse onderbetaling en ondermaatse huisvesting van arbeidsmigranten. De ingangsdatum van het inmiddels aangenomen wetsvoorstel dat dit regelt, wordt naar verwachting binnenkort bekendgemaakt.