Geen OR of PVT? Toch inspraak!
Organisaties met 50 werknemers of meer moeten een ondernemingsraad (OR) hebben. Ook in kleinere organisaties zonder OR hebben de werknemers inspraak. De medezeggenschap is daar geregeld via een personeelsvertegenwoordiging (PVT) of een personeelsvergadering (PV). Een personeelsvergadering klinkt misschien vrijblijvend, maar is dat niet.
Bij organisaties waar in de regel minimaal 50 personen werkzaam zijn, moet de bestuurder een OR instellen. Dit is hij wettelijk verplicht volgens artikel 2, lid 1 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR). In een kleinere organisatie mag de bestuurder vrijwillig een OR instellen; soms stelt de cao dit zelfs verplicht (artikel 5a WOR). Maar er zijn meer mogelijkheden om in kleinere organisaties de medezeggenschap te organiseren (artikel).
Medezeggenschap in een kleinere organisatie
Bij organisaties met 10 tot 50 werknemers kan de bestuurder een personeelsvertegenwoordiging instellen (artikel 35c WOR). Het instellen van een PVT is verplicht als de meerderheid van de werknemers hierom vraagt. Een PVT geeft werknemers inspraak, maar de PVT heeft minder bevoegdheden dan een OR (artikel). Is er geen OR en PVT, dan kunnen de werknemers inspraak krijgen via de personeelsvergadering.
Wanneer is een personeelsvergadering verplicht?
Als een organisatie met 10 tot 50 werknemers geen OR of PVT heeft, moet de bestuurder twee keer per kalenderjaar onder werktijd een personeelsvergadering organiseren – of vaker, als minimaal een kwart van de werknemers daar behoefte aan heeft (artikel 35b WOR). De werknemers hebben namelijk het recht om met de bestuurder in gesprek te gaan over onderwerpen die zij van belang vinden en om informatie te krijgen over de algemene gang van zaken in de organisatie. Denk aan hoe de organisatie er financieel voor staat, de strategische plannen, het sociaal beleid of de pensioenregeling.
Werknemers hebben gezamenlijk adviesrecht bij personeelsvergadering
De werknemers hebben bovendien het recht om gezamenlijk advies uit te brengen als de bestuurder een regeling wil invoeren die leidt tot een belangrijke verandering van het werk, de arbeidsomstandigheden of de arbeidsvoorwaarden van minimaal 25% van de werknemers. Ook moet hij advies inwinnen bij de PVT of PV als hij van plan is om minimaal 25% van de werknemers te ontslaan. Zonder raadpleging van de PVT of PV neemt UWV de ontslagaanvraag niet in behandeling. Daarnaast hebben de PVT en de PV de nodige medezeggenschapsrechten bij de pensioenregeling van de organisatie. Dit is het geval als de bestuurder hier zelf besluiten over kan nemen en een wijziging van de regeling geldt voor minimaal 25% van de werknemers.