Rol van OR bij wijziging arbeidsvoorwaarden
De ondernemingsraad (OR) heeft bij veel onderwerpen instemmingsrecht. Ook bepaalde arbeidsvoorwaarden vallen hieronder. Welke rol speelt de OR bij het wijzigen van de arbeidsvoorwaarden, ook als de OR hierbij geen instemmingsrecht heeft?
De OR heeft instemmingsrecht bij een deel van de arbeidsvoorwaarden. Die staan opgesomd in artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Maar niet alle arbeidsvoorwaarden vallen onder het instemmingsrecht. Alle onkostenregelingen vallen er bijvoorbeeld niet onder en de hoogte van de beloningen ook niet. Ook bij arbeidsvoorwaarden die niet onder het instemmingsrecht vallen, kan de OR een rol van betekenis spelen.
OR kan meedenken en zorgen voor draagvlak
De OR kan de bestuurder wijzen op de voordelen als hij de OR betrekt bij voorgenomen wijzigingen die niet instemmingsplichtig zijn volgens de WOR. Zo denkt de OR met de bestuurder mee over de gevolgen van de wijziging voor de werknemers. Daar kan de bestuurder zijn plannen dan (beter) op afstemmen en zo de draagkracht voor zijn plannen onder de werknemers vergroten. Met dit argument kan de OR de bestuurder mogelijk overtuigen om de OR toch te betrekken bij belangrijke wijzigingen op het gebied van arbeidsvoorwaarden. Daarnaast kan de OR altijd ongevraagd met de bestuurder overleggen en hem adviseren (initiatiefrecht, artikel 23 WOR).
Leg afspraken tussen OR en bestuurder vast
Spreken de OR en bestuurder af dat de bestuurder de OR ook betrekt bij het wijzigen van de arbeidsvoorwaarden als de WOR dat niet verplicht, dan is het verstandig om die afspraken schriftelijk vast te leggen in een ondernemingsovereenkomst (verdiepingsartikel). De OR kan bijvoorbeeld afspreken dat de raad en de bestuurder de arbeidsvoorwaarden met vaste regelmaat bespreken tijdens de overlegvergadering en dat deze alleen in overeenstemming tussen beide partijen kunnen worden gewijzigd. Op die manier kan de OR ook teruggrijpen op die afspraken over de arbeidsvoorwaarden (tool) als dat nodig is.
Individuele werknemer moet alsnog instemmen
Houd er wel rekening mee dat - ook als de bestuurder en OR tot overeenstemming komen - de individuele werknemers meestal ook nog moeten instemmen met een wijziging van de arbeidsvoorwaarden (infographic). Om dit te ondervangen, kan de bestuurder een eenzijdig wijzigingsbeding in de arbeidsovereenkomst of het personeelsreglement opnemen. Zo’n beding kan hij echter alleen inzetten als de wijziging een dermate zwaarwegend belang heeft dat de belangen van de werknemers ervoor moeten wijken. Denk aan zwaarwegende bedrijfseconomische of organisatorische omstandigheden waardoor een wijziging noodzakelijk is. Dat moet de bestuurder dus goed onderbouwen. Als de OR met zo’n wijziging instemt, is dat voor de bestuurder alvast een indicatie dat hij voldoende zwaarwegend belang heeft voor de wijziging.
Meer lezen over het instemmingsrecht van de OR? Zie ook: