Leefstijl: hoe ver reikt de arm van de werkgever?
Werkgevers willen graag dat werknemers er een gezonde leefstijl op nahouden, maar hoe ver mogen zij hierbij gaan? En welke rol speelt de ondernemingsraad (OR) als een werkgever zich met het privéleven van werknemers bemoeit?
Een ongezonde leefstijl kan allerlei gezondheidsproblemen veroorzaken en kan leiden tot ziekteverzuim. Werkgevers hebben dan ook alle belang bij gezonde en vitale werknemers. Een werkgever mag zich echter niet zomaar bemoeien met het privéleven van zijn werknemers. Wat een werknemer buiten werktijd doet, valt namelijk onder zijn privacyrecht. Een werkgever mag werknemers stimuleren om er een gezonde leefstijl op na te houden, maar hij mag hen geen verplichtingen opleggen. Ook mag hij er geen consequenties aan verbinden als een werknemer zich niet aan zijn gezondheidsvoorschriften houdt. Er zijn echter een paar uitzonderingen.
Leefstijl mag functioneren niet negatief beïnvloeden
Als de werknemer door een ongezonde leefstijl minder goed functioneert, mag zijn werkgever hier wel iets van zeggen. Zeker als ook de veiligheid van anderen in gevaar komt. Zo moet een piloot of buschauffeur fit zijn als hij aan zijn dienst begint en moet een machinebankwerker ook helder zijn als hij machines bedient. Ook mensen met een voorbeeldfunctie, zoals politici of leraren, kunnen zich in hun privéleven minder uitspattingen veroorloven. Waar andere werknemers er misschien vanaf komen met een waarschuwing, kan dit bij deze groepen werknemers reden zijn voor ontslag.
OR kan bijdragen aan een gezonde leefstijl
De hele organisatie heeft er belang bij dat werknemers gezond zijn. De OR kan inventariseren of er bij de achterban behoefte is aan bijvoorbeeld een sportabonnement, medische begeleiding of een andere voorziening die bijdraagt aan de gezondheid van de werknemers. Heeft de achterban hier inderdaad behoefte aan, dan kan de OR een initiatiefvoorstel indienen bij de bestuurder (artikel 23, lid 3 WOR). De OR heeft een goed argument, want met een gezonde achterban zullen de verzuimkosten waarschijnlijk omlaag gaan. De OR moet wel in de gaten houden of hiervoor persoonsgegevens verwerkt worden en of dit volgens de richtlijnen van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) gebeurt (artikel 27, lid 1k WOR). Samen met de bestuurder en de arboprofessional kan de OR zorgen voor begrijpelijke voorlichting over leefstijl (artikel) en bij de achterban draagvlak creëren voor een gezonde leefstijl.