Veiligheid begint bij veilig gedrag
Het gedrag van werknemers is een cruciale factor voor het bereiken van veilige arbeidsomstandigheden. Met een planmatige aanpak gericht op participatie is de kans op succes het grootst. Medewerkers moeten wel bereid zijn om hun gedrag te veranderen.
Veiligheid op de werkvloer hangt samen met veilig gedrag van alle betrokkenen (artikel). In de eerste plaats moet de werkgever het veiligheidsbeleid ontwikkelen en besluiten om bepaalde maatregelen wel of niet in te voeren. Daarnaast spelen leidinggevenden een cruciale rol, zoals voormannen, ploegleiders, afdelingshoofden enzovoort. Zij hebben een voorbeeldfunctie en zijn belast met de uitvoering van de vastgestelde maatregelen. Ook moeten ze instructie geven en toezien op de juiste toepassing. En natuurlijk speelt het gedrag van werknemers een bepalende rol. Zij moeten de instructies correct opvolgen, protocollen naleven en arbeidsmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken. Door beter te kijken naar het gedrag dat zich voordoet bij het kiezen, invoeren en borgen van maatregelen, kunnen werkgevers, werknemers en arboprofessionals leren hoe zij de arbeidsrisico’s in de organisatie beter kunnen beheersen (artikel).
Gedrag belangrijker dan bewustzijn
Werkgevers maken volgens TNO de fout zich te richten op maatregelen om het veiligheidsbewustzijn bij werknemers te vergroten. Maar dat iemand zich bewust is van gevaar, betekent nog niet dat hij zijn gedrag daarop aanpast. Mensen nemen de meeste beslissingen onbewust en zonder veel nadenken. Factoren als tijdsdruk, sociale druk, routine en de fysieke omgeving (inrichting van de werkplek) werken dit in de hand. Natuurlijk helpen kennis en bewustwording wel mee om gedrag te veranderen, maar ze zijn niet doorslaggevend. Dat zijn eerder de vaardigheden die werknemers bezitten, hun houding ten opzichte van hun werk en de invloed van anderen, zoals hun naaste collega’s en leidinggevende. Het is daarom ook nodig om te zorgen voor een open en veilige bedrijfscultuur, waarin mensen niet worden afgerekend op hun fouten.