Kansrijke asielzoeker mag straks na drie maanden werken

Op internetconsultatie.nl zijn nieuwe regels rondom asielzoekers en werk gepubliceerd. Asielzoekers met een grote kans om in Nederland te mogen blijven, mogen straks al na drie maanden werken. Asielzoekers met lage asielkansen mogen juist niet meer werken.

Een vluchteling mag in Nederland alleen werken via een asielprocedure (voor Oekraïense vluchtelingen gelden speciale regels). Hiervoor moet de asielaanvraag óf goedgekeurd zijn door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) óf langer dan zes maanden geleden ingediend zijn. In dit laatste geval – wat regelmatig voorkomt door de achterstanden bij de IND – regelt de Wet arbeid vreemdelingen (WAV) dat asielzoekers in afwachting van een beslissing onder voorwaarden maximaal 24 weken per jaar betaald mogen werken (de 24-wekeneis). Hiervoor moet de werkgever voor de asielzoeker wel een tewerkstellingsvergunning (TWV) aanvragen bij UWV.

24-wekeneis komt te vervallen

‘Kansrijke’ asielzoekers mogen straks al aan het werk als ze langer dan drie maanden in de asielprocedure zitten. Dit bevordert hun integratie en is bovendien gunstig voor de krappe arbeidsmarkt. ‘Kansarme’ asielzoekers, zoals mensen uit veilige landen, mogen onder nieuwe regels juist niet meer werken.
Daarnaast komt de 24-wekeneis te vervallen, zodat kansrijke asielzoekers – na de eerste drie maanden – het hele jaar door mogen werken. Hierbij moet gezegd worden dat UWV de 24-wekeneis al niet meer toepast sinds de Raad van State oordeelde dat de eis in strijd is met Europese regelgeving. De 24-wekeneis is onder meer ingesteld om te voorkomen dat asielzoekers na 26 weken arbeid recht krijgen op een WW-uitkering.

Eén gezamenlijk Europees asielsysteem

De nieuwe regels vloeien voort uit het Asiel- en migratiepact van de Europese Unie (EU), dat op 12 juni 2026 in werking treedt. Vanaf die datum geldt er één gezamenlijk Europees asielsysteem, dat er onder meer voor moet zorgen dat de asielinstroom naar de EU afneemt en de asiellasten tussen de EU-lidstaten beter worden verdeeld. Dit moet leiden tot snellere asielprocedures voor asielzoekers uit veilige landen, waardoor het ook sneller duidelijk wordt of iemand hier mag werken. De nieuwe regels treden tegelijk met het EU-pact in werking. Belangstellenden kunnen tot en met 30 november 2025 reageren op de internetconsultatie.

Subsidie voor statushouders

Als een asielzoeker van de IND een verblijfsvergunning krijgt, wordt hij een ‘statushouder’. Een statushouder mag ‘gewoon’ werken in Nederland en heeft dezelfde arbeidsrechten en -plichten als anderen. De Subsidieregeling ondersteuning werkgevers inzet statushouders (SOWIS) (artikel) moet het voor werkgevers aantrekkelijker maken om met statushouders te werken.