Grensoverschrijdend gedrag: de stand van zaken

Nu de media vol staan met berichtgeving over de Epstein-files en het programma The Voice of Holland weer is teruggekeerd op tv, wordt het tijd om de balans op te maken. Wat hebben organisaties geleerd over het tegengaan van grensoverschrijdend gedrag? En is het nu goed geregeld?

Inmiddels is het twee jaar geleden dat de commissie-Van Rijn het rapport over wangedrag binnen de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) uitbracht. Ernstig seksueel grensoverschrijdend gedrag achter de schermen van het programma The Voice of Holland was de aanleiding, maar het onderzoek liet zien dat de cultuur bij de gehele publieke omroep al jaren onveilig was. Hoge werkdruk en gebrekkig leiderschap zouden hier debet aan zijn. Het rapport deed veel stof opwaaien en leidde ertoe dat meer organisaties onder vuur kwamen te liggen, doordat werknemers zich gesterkt voelden met hun ervaringen naar buiten te treden. Het leidde tot de aanstelling van Mariëtte Hamer als regeringscommissaris Grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. De Epstein-affaire maakt duidelijk hoe lang ongewenst gedrag kan voortduren in een onveilige omgeving. Sindsdien staat de aanpak hiervan centraal in de media en bij organisaties. 

Grensoverschrijdend gedrag aanpakken

Om ongewenst gedrag aan te pakken moet de werkgever wel de nodige maatregelen nemen. De Arbowet verplicht organisaties om beleid te hebben om het risico van psychosociale arbeidsbelasting (PSA) tegen te gaan. Wat moeten organisaties in ieder geval geregeld hebben?

• Creëer een veilige bedrijfscultuur. Dit gaat over het vergroten van het bewustzijn van werknemers en leidinggevenden over wat grensoverschrijdend gedrag eigenlijk is. Hoe herken je het en hoe reageer je erop?
• Stel een gedragscode op. In een gedragscode spreken werkgever en werknemers af welk gedrag ongewenst is.
• Richt een klachtenregeling in en benoem een klachtencommissie. Een onafhankelijke klachtencommissie waarborgt een eerlijke behandeling en stimuleert melden.
• Zorg voor een goede meldprocedure. Zo'n procedure bevat een stappenplan voor het melden van incidenten en de afhandeling ervan.
• Stel een of meerdere vertrouwenspersonen aan. Hier kunnen slachtoffers hun verhaal kwijt zonder dat dit meteen consequenties hoeft te hebben.
• Betrek de OR bij het beleid. Door werknemers te betrekken bij het opstellen van beleid, is de slagingskans ervan groter.