AI verovert de werkvloer in sneltreinvaart

Het gebruik van Artificial Intelligence (AI) door werknemers neemt razendsnel toe. Uit een recent onderzoek van RaboResearch blijkt dat inmiddels bijna een kwart van de Nederlandse werknemers frequent gebruik maakt van de technologie. Naast de voordelen die AI voor het werk met zich mee brengt, zien velen echter ook steeds meer zorgen opdoemen.

AI, ook wel kunstmatige intelligentie (KI) genoemd, ontwikkelt zich in hoog tempo. Het is vrijwel zeker dat de meeste - zo niet alle - ondernemingen er in de toekomst mee te maken zullen krijgen. Uit het onderzoek van Raboresearch blijkt dat het gebruik van AI op de werkvloer in korte tijd bijna is verdrievoudigd. 

Opmars AI zit in alle leeftijdsgroepen

Twee jaar geleden leek AI vooral iets voor alleen voorlopers en techliefhebbers. In 2023 gaf slechts 9% van de werkenden aan intensief gebruik te maken van nieuwe technologie. Inmiddels is dat aandeel gestegen naar 24%. Vooral onder jonge werknemers ligt het gebruik hoog. In de groep onder de 25 jaar werkt ongeveer 30% regelmatig met nieuwe AI-toepassingen (artikel). De stijging beperkt zich echter niet tot één specifieke beroepsgroep; in alle beroepsgroepen wint AI terrein. Wel verschilt de intensiteit en snelheid van gebruik per groep. 

Kansen en risico's

Werknemers zijn overwegend gematigd positief over de gevolgen van AI. Ongeveer een derde verwacht dat technologie het werk efficiënter en productiever  maakt. Tegelijkertijd kijkt zo’n 15% met een kritische blik naar AI, bijvoorbeeld omdat taken kunnen verschralen of persoonlijk contact vermindert. Opvallend is dat positieve en negatieve verwachtingen elkaar niet uitsluiten. Veel werknemers zien zowel kansen als risico’s (artikel). Een kleine, maar niet onaanzienlijke groep (ongeveer 1 op de 10) houdt zelfs rekening met inkomensverlies of het verdwijnen van het eigen vak.

Administratieve taken onder druk

De impact van AI verschilt sterk per sector en type werkzaamheden. Met name cognitief, routinematig werk (denk aan administratieve of analytische standaardtaken) is gevoelig voor automatisering. In sectoren als financiële dienstverlening en ICT is het gebruik van AI dan ook het hoogst en verwachten werknemers relatief vaak ingrijpende veranderingen. In andere sectoren, zoals zorg en landbouw, ligt het gebruik lager. Toch kunnen daar ook op termijn de processen veranderen.

Overgangsfase op de arbeidsmarkt

Volgens de onderzoekers is het nog te vroeg om harde conclusies te trekken over werkgelegenheidseffecten. Nieuwe technologie zoals AI kan routinetaken overnemen, maar opent ook de deur naar nieuwe banen en maakt werk efficiënter. Wel staat vast dat AI in korte tijd een vaste plaats op de werkvloer heeft veroverd.