Documenten rond schijnzelfstandigheid in een overzicht

Soms is onduidelijk of sprake is van een werknemer of een zelfstandige, maar niemand wil per ongeluk met schijnzelfstandigen werken, met alle gevolgen van dien. Goed inlezen om die situatie te voorkomen is dus handig. De overheid biedt hiervoor een aantal hulpmiddelen aan die regelmatig worden geactualiseerd, ook onlangs weer.

Om de kwalificatie van arbeidsrelaties te verduidelijken heeft onder andere het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) een aantal documenten online staan die regelmatig een update krijgen.

Wel of niet sprake van schijnzelfstandigheid?

Eén van deze documenten is de handleiding ‘zzp ja of nee’. Deze handleiding bevat verschillende korte voorbeeldcasussen over zzp-werk en schijnzelfstandigheid. Daarnaast biedt het ministerie van SZW een document aan met gedetailleerdere casussen, dat onlangs geactualiseerd werd. Voor deze casussen staat steeds op een rijtje welke feiten en omstandigheden van belang zijn en welke conclusie hieruit getrokken kan worden, met toelichting over alle criteria uit het Deliveroo-arrest (artikel).
Het ministerie van SZW benadrukt wel dat de casussen echt als voorbeelden dienen. De kwalificatie van arbeidsrelaties blijft volgens het ministerie een individuele toets waarbij alle feiten en omstandigheden van belang zijn.

Handleiding controles op schijnzelfstandigheid

De Belastingdienst heeft ook een andere handleiding online staan, namelijk over controles van de fiscus op schijnzelfstandigheid. Hier is per 1 januari 2026 een nieuwe versie van.
Vermoedt de Belastingdienst dat sprake is van schijnzelfstandigheid? Dan kan de fiscus voor verschillende handhavingsinstrumenten kiezen om dit te controleren, waaronder bedrijfsbezoeken en boekenonderzoeken. In het document Arbeidsrelaties – Handleiding bedrijfsbezoeken en boekenonderzoeken geeft de Belastingdienst uitgebreidere uitleg over het onderwerp.

Keuzehulp en webmodule

Als laatste zijn er nog een aantal andere hulpmiddelen. Op hetjuistecontract.nl staat een keuzehulp voor het juiste contracttype. Voor uitgebreidere beoordelingen biedt beoordelingarbeidsrelatie.nl de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie. Daarnaast is het mogelijk vooroverleg aan te vragen bij de Belastingdienst.