Toename mentale belasting door AI op het werk

De toepassing van AI op de werkvloer biedt veel voordelen, zoals nieuwe toepassingen en efficiëntere werkprocessen. Maar het gebruik van nieuwe technologie brengt ook gezondheidsrisico’s met zich mee, zo blijkt uit de Technologieradar Gezond en Veilig Werken van TNO en het RIVM.

Nieuwe technologieën, zoals artificiële intelligentie (AI), bieden volop kansen op het werk. Robots kunnen zware fysieke arbeid overnemen en AI kan werknemers waarschuwen voor onveilige situaties. AI-tools als ChatGPT en MS Copilot nemen routinematige en administratieve taken uit handen. Daardoor kunnen werknemers sneller en meer informatie verwerken en neemt de productiviteit toe. Er ontstaan echter ook risico’s door de inzet van AI. Het werk wordt namelijk ingewikkelder en mentaal zwaarder. Hierdoor neemt het risico op een hoge werkdruk toe. Dat blijkt uit de Technologieradar Gezond en Veilig Werken (pdf), een verkennende studie naar de gevolgen van technologische ontwikkelingen voor de arbeidsomstandigheden van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en TNO.

Verdiepende RI&E voor AI-toepassingen

Wat de precieze impact is van de inzet van nieuwe technologieën op de werkvloer, wordt helaas meestal pas duidelijk na invoering ervan. Wel is te voorspellen dat de mentale belasting toeneemt. Doordat taken heel snel veranderen, moeten werknemers zich ook heel snel aanpassen aan de nieuwe eisen. Het werk wordt ingewikkelder. Dat kan een uitdaging zijn, want werknemers krijgen meer autonomie in het werk. Maar AI kan ook worden gebruikt om werknemers tot in detail te monitoren en aan te sturen: de techniek bepaalt wat er moet gebeuren. Hierdoor neemt het risico op stress door psychosociale arbeidsbelasting toe. Werkgevers moeten deze risico’s op tijd inventariseren en bij voorkeur een verdiepende RI&E uitvoeren, gericht op specifieke technologische toepassingen, zoals AI. Ook moeten ze hier rekening mee houden bij het ontwerpen van nieuwe werkprocessen.