Psychosociale arbeidsrisico’s bedreigen mondiale gezondheid

Door stressgerelateerde factoren op het werk overlijden wereldwijd elk jaar meer dan 840.000 werkenden. De grootste gezondheidsschade komt door hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de internationale arbeidsorganisatie ILO.

De International Labour Organization (ILO) publiceerde een nieuw rapport (‘The Psychosocial Working Environment’) over gezondheidsschade bij werknemers wereldwijd als gevolg van toenemende psychosociale arbeidsbelasting (PSA). De ILO onderzocht hiervoor vijf stressgerelateerde risicofactoren op de werkvloer: werkstress, gebrek aan waardering, baanonzekerheid, lange werkuren (meer dan 55 uur per week) en ongewenst gedrag, en vergeleek deze in samenhang met gegevens over sterfte.

Psychosociale risicofactoren dragen bij aan psychische stoornissen

Volgens schattingen van de ILO zijn wereldwijd meer dan 840.000 sterfgevallen per jaar toe te schrijven aan psychosociale risicofactoren op het werk. Deze stressfactoren dragen bij aan het ontstaan van hart- en vaatziekten en psychische stoornissen, waaronder burn-out en depressie. De ILO schat dat wereldwijd 35% van de werknemers meer dan 48 uur per week werkt. 23% heeft te maken met agressie en (psychisch) geweld op het werk, zoals intimidatie en pesten. In totaal zouden deze risico’s leiden tot een verlies van bijna 45 miljoen gezonde levensjaren en een economisch verlies van 1,37%.

Preventieve maatregelen

Het rapport van de ILO benadrukt dat het risico van PSA voor een groot deel samenhangt met de manier waarop het werk is vormgegeven en georganiseerd. Preventieve maatregelen op de werkvloer moeten dan ook op meerdere niveaus gericht zijn:

• Inhoud van het werk: de taakeisen van de baan, de afstemming van taken op de vaardigheden van werknemers, voldoende afwisseling in het werk en de toegang tot hulpmiddelen.
• Organisatie van het werk: duidelijkheid over de taakeisen, voldoende autonomie, balans in werkdruk en tempo, voldoende toezicht en sociale steun van collega’s en leidinggevenden.
• Beleid en procedures: regelingen voor gezonde pauze- en werktijden, regels voor digitale monitoring, redelijke prestatie- en beloningsprocessen, aanwezigheid van gedragscodes en meldprocedures, inrichting van medezeggenschap van werknemers.

Digitalisering en technologische vernieuwingen, zoals AI en robots, brengen deze arbeidsrisico’s ook met zich mee. Werkgevers moeten hun risicobeheersmaatregelen hierop aanpassen.