Psychische aandoeningen domineren beroepsziektemeldingen
Ruim de helft van beroepsziekten die in 2025 zijn gemeld door arbodiensten en bedrijfsartsen gaat over aandoeningen van psychische aard. Bij 81% van alle gemelde beroepsziekten was sprake van langdurig verzuim. Dat blijkt uit het rapport Beroepsziekten in cijfers 2026.
De cijfers uit het rapport Beroepsziekten in cijfers 2026 zijn gebaseerd op de meldingen die bedrijfsartsen en arbodiensten deden aan de nationale registratie van beroepsziekten van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB). Van alle meldingen in 2025 (2617) had 56% betrekking op psychische aandoeningen, gevolgd door aandoeningen aan het houding- en bewegingsapparaat (24%) en gehooraandoeningen (8%). Deze verdeling is ongeveer hetzelfde als in eerdere jaren. Wel opvallend is dat het aandeel van meldingen over beroepsziekten aan het gehoor bijna is verdubbeld: van 4,9% in 2024 naar 8,3% in 2025. Dat is zorgelijk, want schade aan het gehoor is onomkeerbaar. Verder valt op dat te veel werk de grootste risicofactor is voor het krijgen van een psychische beroepsziekte.
Top drie risicofactoren beroepsziekten
De top drie van factoren in het werk die een beroepsziekte kunnen veroorzaken, ziet er als volgt uit:
- Psychosociale factoren (te veel werk, gebrek aan sociale steun op de werkvloer en traumatische ervaringen) 67%;
- Fysieke factoren (tillen en dragen, herhaalde armbewegingen en kracht zetten) 27%;
- Fysische factoren geluid (9%), gevolgd door biologische (4%) en chemische agentia(3%).
Bij 81% van alle meldingen leidt de beroepsziekte of -aandoening tot verzuim, vaak langer dan een maand. Bij 6% hiervan is er sprake van blijvende arbeidsongeschiktheid. Belangrijkste oorzaken daarvoor zijn artrose, posttraumatische stressstoornis, long-COVID en vormen van beroepsastma.
Werk stilleggen vanwege risico knieartrose
Opvallend is de vermelding van een casus in het rapport over stillegging van werk van stratenmakers in Oosterbeek door de Arbeidsinspectie. Dit vanwege het risico op knieartrose. In de beroepsziekteregistratierichtlijn voor knieartrose van het NCvB is het blootstellingscriterium één uur onafgebroken knielend werken. Voor artrose bestaat geen medische behandeling voor genezing. Net als bij gehooraandoeningen is het dus zaak dat de werkgever inzet op maatregelen voor preventie. Uit onderzoek bij vloerenleggers is gebleken dat het gebruik van hulpmiddelen om knielen en hurken te voorkomen, leidt tot vermindering van het aantal klachten met een kwart. Ook werkplekonderzoek en aanpassingen in het werk zelf kunnen bijdragen aan het voorkomen van klachten.