Nieuwe wet tegen betaling onder minimumloon in de maak

Soms kan niet goed vastgesteld worden of werknemers het minimumloon ontvangen of in de praktijk minder krijgen. Om werknemers – vaak arbeidsmigranten – beter te beschermen tegen onderbetaling, wil het kabinet een nieuw rechtsvermoeden introduceren.

Op grond van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML) hebben werknemers recht op een minimumloon per uur. Bij onderbetaling kan de Arbeidsinspectie een nabetalingsverplichting opleggen. Ook kunnen werknemers te weinig betaald loon opeisen via de civiele rechter. Toch ontstaan er nog situaties waarin werknemers (ook achteraf) niet het loon ontvangen waar ze recht op hebben, omdat bijvoorbeeld gebrekkige administratie bij de werkgever het lastig maakt om onderbetaling aan te tonen. Vooral kwetsbare werknemers zoals arbeidsmigranten krijgen hiermee te maken.

Rechtsvermoeden in de WML

Om de positie van werknemers te versterken en te zorgen dat zij hun loon daadwerkelijk ontvangen, werkt het kabinet aan een nieuw rechtsvermoeden in de WML. Dat blijkt uit een Kamerbrief van minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De kern van het rechtsvermoeden is dat de bewijslast wordt omgedraaid en dus niet langer bij de Arbeidsinspectie of de werknemer ligt.
Dat betekent allereerst dat de Arbeidsinspectie bij een vermoeden van onderbetaling makkelijker kan ingrijpen. De Arbeidsinspectie hoeft niet zelf aan te tonen dat sprake is van onderbetaling, maar mag aan de werkgever vragen om administratie te tonen waaruit blijkt dat hier géén sprake van is. Levert de werkgever de juiste documenten niet aan? Dan mag de Arbeidsinspectie een fictieve onderbetaling van het loon berekenen en de werkgever verplichten om dit bedrag alsnog te betalen.

Bewijslast in de rechtbank bij werkgever

Daarnaast verschuift de bewijslast in rechtszaken ook naar de werkgever, in plaats van dat het bij de werknemer ligt om onderbetaling aan te tonen. Voor werknemers is het vaak lastig om dit aan te tonen, zeker als zij weinig documenten van de werkgever hebben ontvangen. Door het verschuiven van de bewijslast zou het voor werknemers dus makkelijker moeten worden om achterstallig loon op te eisen. Bovendien moet dit de prikkel voor werkgevers wegnemen om onvoldoende administratie bij te houden.
De precieze vormgeving van het rechtsvermoeden ligt nog niet vast. De komende maanden zal het kabinet het rechtsvermoeden uitwerken tot een wetsvoorstel. Daarna zal de Arbeidsinspectie de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid toetsen, voordat het voorstel naar de Raad van State gaat voor advies.