Omroep discrimineerde met ‘geen x’ in vacaturetekst

In 2024 plaatste Ongehoord Nederland (ON) een vacature voor een nieuwe hoofdredacteur. De omroep was op zoek naar een ‘man/vrouw, geen x’. X staat voor non-binair. Daarmee discrimineerde ON op grond van geslacht, oordeelde het College voor de Rechten van de Mens.

De zaak was aangespannen door Stichting Transgender Netwerk Nederland, een belangenorganisatie die zich inzet voor onder meer non-binaire personen. De stichting meende dat ON met de vacature personen uitsloot die zich niet identificeren als man of vrouw. Volgens de omroep was iedereen welkom om te solliciteren en was de toevoeging ‘geen x’ bedoeld als bijdrage aan het maatschappelijke debat over genderidentiteit. ON – dat wel stelde dat er geen andere genders zijn dan man en vrouw – beriep zich daarnaast op het recht op vrijheid van gedachte en meningsuiting. Deze vrijheden zouden vóór het non-discriminatiebeginsel gaan.

Toevoeging had afschrikwekkend effect

Dit non-discriminatiebeginsel houdt onder meer in dat het verboden is om in een sollicitatieprocedure direct onderscheid te maken op grond van bijvoorbeeld geslacht, leeftijd of handicap. Onder onderscheid op grond van geslacht valt ook onderscheid op grond van geslachtskenmerken, genderidentiteit en genderexpressie, verduidelijkte het College. De toevoeging van ‘geen x’ had een afschrikwekkend effect op mensen die zich als zodanig identificeren. Door hen uit te sluiten had ON zich schuldig gemaakt aan discriminatie.

Vrijheid van meningsuiting mag soms beperkt worden

De vlieger van vrijheid van meningsuiting ging ook niet (helemaal) op. Hoewel de toevoeging ‘geen x’ onder de vrijheid van meningsuiting valt, mag die vrijheid in sommige situaties beperkt worden. Dat mocht ook in dit geval, oordeelde het College. Het belang van non-binaire personen om niet te worden gediscrimineerd bij de toegang tot arbeid woog zwaarder dan het belang van ON om ‘geen x’ in de vacaturetekst op te nemen. Uitingen mogen provocerend zijn, maar als die uitingen bijdragen aan het uitsluiten of negatief neerzetten van minderheidsgroepen, slaat de weegschaal sneller uit in het nadeel van de vrijheid van meningsuiting. Het non-discriminatiebeginsel ging in dit geval dus vóór deze vrijheid.

Oordeel College is juridisch niet bindend

Een oordeel van het College voor de Rechten van de Mens is juridisch niet bindend, maar als een benadeelde besluit om naar de rechter te stappen na een uitspraak van het College, moet de rechter de uitspraak wel meewegen in zijn vonnis. Eerder startte het Openbaar Ministerie (OM) een onderzoek naar aanleiding van aangiftes tegen ON vanwege de vacaturetekst, maar die aangiftes zijn geseponeerd. Het College verduidelijkte dat het OM oordeelt op basis van het Wetboek van Strafrecht en het College op basis van de gelijkebehandelingswetgeving. Onder strenge voorwaarden is het wel toegestaan voor werkgevers om bij het vervullen van een openstaande functie de voorkeur te geven aan iemand uit een minderheidsgroep. Het College heeft een handreiking ontwikkeld om werkgevers te informeren over een voorkeursbeleid.
Het College voor de Rechten van de Mens, 3 juni 2026, oordeelnummer: 84