Verstikking op het werk is zeldzaam, maar snel fataal

Verstikking als gevolg van omstandigheden op het werk komt niet veel voor, maar als het gebeurt, is het fataal of veroorzaakt het ernstig letsel. Het RIVM onderzocht in opdracht van het ministerie van SZW hoe vaak dit voorkomt, waar en in welke situaties.

Het rapport Om (adem)lucht verlegen, Een verkennend onderzoek naar verstikkingsgevaar op de werkplek in Nederland is opgesteld in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Het onderzoekt de risico’s en incidenten van verstikkingsgevaar op de werkplek in Nederland. Slechts 1% van de dodelijke arbeidsongevallen die in Nederland voorkomen, betreft verstikking. Maar omdat verstikkingsgevaar wel op veel verschillende werkplekken speelt, en de kans om te overlijden zeer groot is, is het zaak dat werkgevers de juiste veiligheidsmaatregelen nemen. Zo speelt dit risico in sectoren als de industrie, veehouderij en scheepvaart en bij duikwerkzaamheden. Niet alleen werken met gevaarlijke stoffen is risicovol. Ook besloten ruimtes, zoals mestkelders en ULO-cellen (zuurstofvrije opslag van groenten en fruit) en andere besloten opslagplaatsen zijn gevaarlijk. Hier kan makkelijk en snel zuurstofgebrek ontstaan.

Onderzoek van ongevallenanalyses

Verstikkingsgevaar ontstaat door zuurstoftekort, giftige gassen of biologische processen. Bij een arbeidsongeval is cruciaal dat snel hulp wordt geboden, bijvoorbeeld door reanimatie of toediening van zuurstof of frisse lucht. Een slachtoffer helpen is ook gevaarlijk: in 25% van de gevallen wordt de collega die helpt zelf ook slachtoffer. Werkgevers moeten het risico van verstikking opnemen in de RI&E en maatregelen nemen om werknemers te beschermen. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onderzocht onder meer ongevallenbeschrijvingen in Storybuilder, de eigen database met ongevalsanalyses. Incidenten bij Seveso-bedrijven worden sinds 2004 geregistreerd en onderzocht door de Arbeidsinspectie. Incidenten komen ook voor in scheepsruimen en industrie-installaties, vaak door onvoldoende ventilatie of onwetendheid. Voorlichting en instructie zijn dus essentieel, net als duidelijke procedures en toezicht op de naleving ervan.