Loontransparantiewet versterkt positie van sollicitanten
Het voorstel voor de Wet implementatie Richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen verplicht álle werkgevers om sollicitanten vóór de salarisonderhandelingen informatie te geven over het salaris. Ook perkt het de rechten van werkgevers ten aanzien van sollicitanten in.
Het wetsvoorstel wordt vanwege de Europese herkomst ervan sowieso wet, waarschijnlijk per 1 januari 2027 (overheidswerkgevers moeten nu al aan de nieuwe regels voldoen). Vanaf de inwerkingtreding krijgen werknemers onder meer het recht op bepaalde salarisinformatie, zodat ze eventuele oneerlijke beloningsverschillen makkelijker kunnen aankaarten. Die verschillen vinden hun oorsprong vaak al bij de indiensttreding. Om ongerechtvaardigde beloningsverschillen in de kiem te smoren, wordt ook de positie van sollicitanten versterkt.
Inlener moet de uitlener informeren
Zo krijgen sollicitanten het recht om informatie te ontvangen over de aanvangsbeloning of de bandbreedte ervan (salarisschaal) voor de betreffende functie. Ook relevante cao-regels moeten met de sollicitant worden gedeeld. Dit geeft de sollicitant duidelijkheid vooraf en kan bijdragen aan een betere informatiepositie in de onderhandelingen, wat helpt om de loonkloof tegen te gaan en de economische positie van vrouwen te verbeteren. De werkgever moet de informatie op zodanige wijze verstrekken ‘dat er, voorafgaand aan het sollicitatiegesprek of anderszins, geïnformeerde en transparante onderhandelingen over de beloning worden gevoerd, bijvoorbeeld in een gepubliceerde vacature.’ De sollicitant moet dus voorafgaand aan de onderhandelingen de salarisinformatie ontvangen. Werkgevers kunnen hieraan voldoen met salarisinformatie in de vacaturetekst. Willen ze het anders oplossen, dan kan dat ook. Een inlener moet de informatie tijdig aan de uitlener verstrekken, die verantwoordelijk is voor het delen ervan met de arbeidskracht die mogelijk ter beschikking wordt gesteld.
Laag aanvangssalaris kan hele loopbaan doorwerken
Daarnaast mogen werkgevers sollicitanten niet meer vragen naar de beloning in hun huidige functie of eerdere functies, ook niet als een sollicitant zegt meer te verdienen dan de aanvangsbeloning of de bandbreedte ervan. Het is werkgevers ook niet toegestaan om hier op een andere manier informatie over in te winnen. Inschaling op basis van het laatstverdiende salaris kan namelijk tot ongerechtvaardigd loononderscheid leiden en een lager aanvangssalaris werkt soms een gehele loopbaan door. Sollicitanten mogen de informatie wel uit eigen beweging delen. Bovendien staat het werkgevers vrij om sollicitanten te vragen naar hun werkervaring, eerder beklede functies en salarisverwachting.
Regels gelden ook voor interne sollicitaties
De informatieplicht en het verbod om naar de loonhistorie te vragen, gelden ook bij interne sollicitaties en herplaatsingen (als naar aanleiding daarvan salarisonderhandelingen plaatsvinden). Natuurlijk beschikt een werkgever dan al over de informatie, maar het gaat erom dat deze niet gebruikt wordt om het nieuwe salaris vast te stellen; dat moet gebeuren op basis van objectieve en genderneutrale criteria. De ondernemingsraad (OR) speelt een belangrijke rol bij (het voorbereiden op) de nieuwe wetgeving. De OR heeft namelijk instemmingsrecht bij het belonings- en functiewaarderingssysteem, en moet een gelijke behandeling van mannen en vrouwen binnen de organisatie bevorderen en waken tegen discriminatie.