Kabinet hoopt op sociaal akkoord met vakbonden en werkgevers

In de Troonrede 2026 vertelde de koning dat het kabinet zo snel mogelijk een sociaal akkoord wil sluiten met de vakbonden en werkgevers. Hoewel hiervoor diverse controversiële plannen zijn uitgesteld of geschrapt, reageren de vakbonden sceptisch.

In het sociaal akkoord kunnen afspraken worden gemaakt over de toekomst van de arbeidsmarkt, sociale zekerheid en pensioenen. In 2013 werd al eens zo’n sociaal akkoord gesloten tussen de regering en sociale partners. De veelbesproken Wet werk en zekerheid en de banenafspraak waren daar het gevolg van.
Aansluitend op de Troonrede heeft het kabinet op Prinsjesdag 2026 een brief verstuurd naar de Stichting van de Arbeid, het overlegorgaan van werkgeversorganisaties en vakbonden. Hierin nodigt het kabinet de sociale partners uit om samen vorm te gaan geven aan ‘een beter werkende arbeidsmarkt en een toekomstbestendige sociale zekerheid voor iedereen’.

Uitstel en afstel van wijzigingen sociale zekerheid

In het coalitieakkoord hebben D66, VVD en CDA drie grote arbeidsmarktproblemen aangekaart: de hoge instroom in de WIA, een onvoldoende systeem voor van-werk-naar-werkbegeleiding en de groeiende uitgaven aan de AOW. Om deze problemen te bestrijden, werden verschillende ingrepen bedacht. Dit was tegen het zere been van de vakbonden, die het kabinet een ultimatum stelden om de maatregelen van tafel te halen en met landelijke stakingen in actie kwamen. Ook de werkgeversorganisaties hadden wel het een en ander op te merken over de plannen. In de Miljoenennota 2027 heeft het kabinet daarom het volgende bekendgemaakt:

• De bezuiniging op het maximumdagloon wordt volledig geschrapt. Hiervoor komt geen alternatief voorstel in de plaats.
• Alle bezuinigingen in de sociale zekerheid en op de arbeidsmarkt die voor 2027 waren voorgesteld, zijn een jaar uitgesteld. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het beëindigen van de regelingen voor compensatie van de transitievergoeding.
• Het voorstel voor verkorting van de maximale WW-duur is uitgesteld naar 2029. De afschaffing van de IVA is gepland voor 2030.

Eind mei zegde het kabinet de vakbonden en werkgevers al toe de voorgestelde bezuiniging op de AOW te schrappen en daarmee de afspraken uit het pensioenakkoord in stand te houden.

Vakbonden niet tevreden over gemixte signalen

Het kabinet hoopt met deze handreiking ruimte te creëren om weer open in gesprek te gaan over hervormingen. Dat lijkt echter vooralsnog ijdele hoop, want FNV heeft de brief al omgedoopt tot ‘zogenaamde liefdesbrief’. De vakbond constateert dat een deel van de bezuinigingen op de sociale zekerheid niet van tafel zijn, maar uitgesteld. De bezuinigingen zouden onnodig zijn en moeten worden geschrapt voordat een constructief gesprek weer mogelijk is. Ook de andere vakbonden blijven kritisch. De werkgeversverenigingen willen wel graag zo snel mogelijk weer aan tafel, zo lieten ze vandaag in een verklaring weten. Ze willen niet nog jaren ‘aanmodderen’.

Download de belangrijkste Prinsjesdagstukken in pdf, zodat je snel de achtergrondinformatie bij de hand hebt.