Onderzoek TNO: wie betaalt er voor verzuim?

Bij maatregelen om verzuim te voorkomen spelen de kosten een grote rol. Maar die liggen niet alleen bij werkgevers. Voor de Rapportage Verzuimkosten onderzocht TNO het hele verzuimtraject. De rapportage laat zien wie op welk moment in het traject de kosten draagt.

Niet alleen werkgevers, ook werknemers en de hele maatschappij dragen de kosten van verzuim. Voor de Rapportage Verzuimkosten onderzocht TNO hoe het verzuimtraject van een werknemer verloopt, wie daarin een rol spelen en wie met kosten te maken krijgt. De rapportage laat zien welke gegevens over verzuimkosten bekend zijn, hoe deze worden berekend en welke gegevens nog ontbreken. Tijdens het verzuim komen de meeste kosten bij de werkgever terecht. Door de loondoorbetalingsverplichting uit de Wet verbetering poortwachter moet deze twee jaar het loon doorbetalen, plus kosten voor vervanging, verzuimbegeleiding en administratie. Na twee jaar ziekte komen de meeste kosten bij UWV te liggen.

Bekende verzuimkosten

Werknemers hebben echter te maken met inkomstenverlies als zij in het tweede ziektejaar maar 70% van het loon doorbetaald krijgen. Ook zijn ze na twee jaar ziekte aangewezen op een WIA-uitkering. Door deze verschillende aspecten zijn verzuimkosten lastig te vergelijken. Met de huidige rekenmethoden zijn in ieder geval de volgende kosten bekend:

• verzuimduur, verzuimfrequentie en verzuimpercentages;
• een benadering van de kans op werkgerelateerd verzuim;
• percentage werknemers met werkgerelateerd verzuim (zelfrapportage);
• kosten van arbeidsongeschiktheid veroorzaakt door werk;
• een berekening van totale werkgerelateerde zorguitgaven.

Kosten per sector

Om kosten goed te kunnen vergelijken stelt TNO een sectorspecifiek dashboard voor. Dat maakt het mogelijk om kosten uit te splitsen naar sector, leeftijd en geslacht en eventuele andere kenmerken. Zo kunnen in ieder geval de kosten binnen een sector worden berekend. Wat lastig blijft, is dat niet altijd duidelijk is vast te stellen of en in hoeverre verzuim werkgerelateerd is. Veel cijfers zijn gebaseerd op zelfrapportage en bij beroepsziekten is bekend dat er sprake kan zijn van ondermelding. Wat maatschappelijke kosten betreft, is wel bekend wat de totale uitkeringslasten zijn, maar niet welk deel werkgerelateerd is. TNO gaat dit verder uitwerken.