Roep om sociale steun bij eenzaamheid

Eenzaamheid op de werkvloer is een groeiend probleem. Het is een voorbode van allerlei psychische klachten, zoals angstgevoelens en kan leiden tot langdurig verzuim. Het blijkt dat vooral werknemers onder de 35 jaar vaker last hebben van deze klachten.

Uit cijfers van arbodienst Arbo Unie blijkt dat 17% van de werknemers zich buiten het werk wel eens eenzaam en alleen voelt. De arbodienst grijpt de Week tegen Eenzaamheid aan om hier aandacht voor te vragen. Uit de eigen verzuimcijfers blijkt niet alleen een toename van psychisch verzuim, maar ook een verandering in de samenstelling ervan. De arbodienst haalt onderzoek van TNO aan dat uitwijst dat eenzaamheid een onafhankelijke risicofactor is voor het ontwikkelen van angst- en stemmingsstoornissen en problematisch middelengebruik. Volgens de arbodienst is het aannemelijk dat eenzaamheid hierin een rol speelt. Ook cijfers van het RIVM bevestigen dat eenzaamheid vaker voorkomt. Er is een toename te zien van het percentage mensen van 15 jaar en ouder dat aangeeft sterk eenzaam te zijn van 9% (2019) tot 11% (2021).

Eenzaamheid op de werkplek

Eenzaamheid ontstaat als iemand zich niet verbonden voelt met anderen. Als mensen het gevoel hebben dat ze er niet bij horen en zich niet gesteund voelen, kunnen ze zich alleen, afgewezen of vervreemd voelen. Die gevoelens verdwijnen niet als mensen op hun werkplek komen. Een bijkomend probleem is dat eenzaamheid omgeven is door schaamte. Het is dus lastig om toe te geven dat je je eenzaam voelt. Eenzame mensen worden zielig gevonden. Ook wordt eenzaamheid op de werkplek gezien als een privéprobleem in plaats van als een organisatie- en leiderschapsvraagstuk. Terwijl gebleken is dat sociale steun helpt om eenzaamheid te beperken en te voorkomen (artikel). Leidinggevenden, maar ook collega’s spelen hierin een grote rol.

Sociale steun als preventie tegen eenzaamheid

Volgens Arbo Unie moet mentale gezondheid niet alleen in verband worden gebracht met werkdruk of andere vormen van psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Ook de sociale omgeving van werknemers speelt een rol, ook die op het werk. Leidinggevenden moeten leren de signalen van eenzaamheid te herkennen. Dat zijn bijvoorbeeld veelvuldig terugtrekken, contact met collega’s vermijden en afnemende prestaties in het werk. Vervolgens moeten ze leren hierover op een open en niet-oordelende manier in gesprek te gaan. Daarvoor is een andere manier van vragen stellen nodig. Om preventief aan de slag te gaan met verborgen eenzaamheid (artikel) is bovendien een open bedrijfscultuur een voorwaarde. De werknemer moet zich veilig voelen om zijn masker af te zetten en te durven toegeven dat hij eenzaam is.