Micro-agressie: niet zo onschuldig als het lijkt

Onbewust gemaakte opmerkingen die onschuldig lijken, maar ondertussen discriminerend of kwetsend zijn. Micro-agressie komt ook op de werkvloer regelmatig voor. Lastig om aan te pakken, maar wel nodig, want de sociale veiligheid is in het geding.

Werknemers die ermee te maken hebben durven er vaak niet op te reageren. Want hoe erg is het nu helemaal? ‘Jij spreekt ook goed Nederlands.’ ‘Een mooi resultaat voor iemand met jouw achtergrond.’ ‘Jij wil zeker liever tijdens schooltijden werken.’ Het zijn alledaagse, subtiele opmerkingen, waaruit een impliciet vooroordeel blijkt. Dit soort opmerkingen zijn dan ook beledigend en kwetsend en duiden op discriminatie. Bovendien hebben ze een ondermijnend effect: de ander wordt niet voor vol aangezien. Toch is het lastig erop te reageren. De opmerkingen zijn niet kwaad bedoeld, en worden soms zelfs als compliment gebracht. De bedoeling is echter niet belangrijk, maar wat het teweeg brengt bij de ander wel. Werknemers moeten dit leren inzien.

Maatregelen voor aanpak micro-agressie

Om micro-agressie aan te pakken, moeten werknemers weten wat het is en waaraan ze het kunnen herkennen. Dat kan door:

• Voorlichting geven
  Het is belangrijk dat werknemers door hebben wanneer ze een ongepaste opmerking maken die kwetsend of discriminerend kan zijn. Maar ook dat collega’s die het horen, begrijpen dat er iets gebeurt dat niet door de beugel kan. Een training of workshop kan helpen dit te leren inzien. Er veel over praten ook, bijvoorbeeld in het werkoverleg.

• Voorbeeldgedrag laten zien
  Leidinggevenden moeten het goede voorbeeld geven en reageren als ze micro-agressie waarnemen. Ze kunnen bijvoorbeeld vragen wat iemand bedoelt en ook hun medewerkers leren dit te doen. Vertellen wat een opmerking met je doet, helpt bij de bewustwording.

• Gedragscode en beleid opstellen
  Neem micro-agressie op in de gedragscode tegen ongewenst gedrag. Zorg ook dat werknemers met hun ervaringen naar de vertrouwenspersoon kunnen gaan of een melding kunnen maken. Herhaaldelijk dit soort opmerkingen horen is schadelijk. Neem meldingen altijd serieus en laat dat ook zien door ze op te volgen.