Kan werknemer OR-lid blijven tijdens een jaar verlof?

Een lid van de ondernemingsraad (OR) moet ‘werkzaam in de onderneming’ zijn. Daar is geen sprake meer van als de werknemer uit dienst gaat. Maar is het OR-lid in de praktijk nog wel werkzaam in de onderneming als hij een jaar verlof opneemt?

Als een werknemer uit dienst gaat, is hij niet meer werkzaam in de onderneming en hoort hij dus ook niet meer in de ondernemingsraad thuis. Zo staat het in artikel 12 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Dat lijkt simpel, maar er zijn de nodige grijze gebieden. Is een OR-lid dat een jaar sabbatical neemt nog werkzaam in de onderneming? Dat hij juridisch gezien in dienst is, betekent niet dat hij in de praktijk ook voor de onderneming werkt. Tijdens zijn sabbatical spreekt hij de achterban niet en kan hij zijn OR-taken niet uitvoeren.

Afspraken maken over afwezigheid OR-leden

De hoofdregel hierbij is dat er bij een korte onderbreking niets verandert. En van een korte onderbreking is sprake bij een afwezigheid van maximaal 2 jaar, zo heeft de rechter jaren geleden besloten. Omdat 2 jaar afwezigheid in de praktijk een erg lange termijn is om een zetel in de OR bezet te houden, is het raadzaam om van tevoren duidelijke afspraken te maken over de uitoefening van medezeggenschapsrechten bij (langdurige) afwezigheid van een OR-lid.

Een jaar verlof voor vervroegde uittreding

Die termijn van 2 jaar komt voort uit een zaak waar de kantonrechter zich in 2010 over heeft gebogen. In die zaak ging het om een werknemer die voorzitter was van de OR en gebruikmaakte van de regeling vervroegde uittreding (VUT). Voordat het zover was, nam hij echter nog ruim een jaar verlof op. De bestuurder vond dat hij daarmee vanaf het moment dat het verlof inging feitelijk uit dienst was. Hij maakte immers geen deel meer uit van de dagelijkse gang van zaken in de organisatie.

Twee jaar is maximale termijn voor ‘korte’ onderbreking

De overige OR-leden waren het daar echter niet mee eens. Zij stapten naar de kantonrechter en kregen het gedaan: de rechter oordeelde dat een jaar verlof niet zo lang is dat de werknemer niet meer werkzaam is in de onderneming. Volgens de kantonrechter is een periode van 2 jaar de maximale termijn voor een ‘korte’ onderbreking waarbij de werknemer werkzaam blijft in de onderneming. Hierbij is de termijn die geldt voor zieke werknemers als uitgangspunt genomen; bij arbeidsongeschiktheid blijft het dienstverband ook 2 jaar in stand. Dat de werknemer in deze zaak na zijn verlof niet meer zou terugkeren, was voor de rechter niet relevant.
Kantonrechter Amsterdam, 1 maart 2010, LJN: BM0953