Risico's nachtwerk onvoldoende in beeld
Nachtwerk brengt de nodige risico’s voor de gezondheid met zich mee. Werkgevers houden hier onvoldoende rekening mee. Ook leven ze de regels niet goed na. Dat blijkt uit onderzoek van de Arbeidsinspectie.
De Arbeidsinspectie deed onderzoek bij 285 werkgevers in sectoren waar veel nachtwerk voorkomt, zoals de distributie en het transport, de horeca, de industrie en de zorg. 193 werkgevers werden bezocht voor het onderzoek Arbo in bedrijf en bij 92 werkgevers is gekeken of de arbozorg en naleving van de Arbeidstijdenwet in orde waren. Bij een vijfde van de werkgevers wordt permanent in de nacht gewerkt, terwijl dit niet is toegestaan. De Gezondheidsraad adviseerde in 2017 al om nachtwerk zoveel mogelijk te vermijden. Langere tijd ’s nachts werken brengt risico’s met zich mee, zoals een verhoogde kans op diabetes type 2, hart- en vaatziekten, kanker en chronische slaapproblemen.
Nachtwerk verminderen
Bijna de helft van de bezochte werkgevers heeft economische redenen om te kiezen voor nachtwerk. Bij 41% is nachtwerk echt nodig, denk aan de zorg. Bijna negen op de tien werkgevers zien geen mogelijkheden om nachtwerk te verminderen. Dat is zorgelijk want 54% van de gecontroleerde werkgevers heeft nachtwerk niet als risico opgenomen in de RI&E en bij 69% ontbreken maatregelen voor beperking van het risico in het plan van aanpak. 63% zegt wel instructie en voorlichting te geven maar slechts de helft van de werknemers heeft hier weet van. Werkgevers moeten nagaan of nachtwerk nodig is. Als dat zo is, moeten de risico’s in kaart worden gebracht.
Maatregelen voor gezond en veilig nachtwerk
Uit een case van het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch blijkt hoe werkgevers in de zorg het nachtwerk gezonder en veiliger kunnen maken. Omdat nachtwerk vermoeidheid, concentratieverlies en slaapproblemen veroorzaakt, neemt ook de kans op fouten in de nacht toe. Daarom nam het ziekenhuis onder meer de volgende maatregelen:
- verplaatsen van risicovolle werkzaamheden naar de dag;
- inrichten van een kamer waar medewerkers een powernap van 20 minuten kunnen doen;
- makkelijker maken van gezond eten door lichte maaltijden aan te bieden en voorlichting over voeding te geven;
- ruimte bieden voor maatwerk in werkroosters en rekening houden met de werk-privébalans van werknemers;
- afstemmen van roosters op de biologische klok;
- vragen wat medewerkers nodig hebben om gezond en veilig te werken en problemen met vermoeidheid bespreken.