OR heeft ook een rol bij primaire arbeidsvoorwaarden

Primaire arbeidsvoorwaarden zijn meestal geen zaak voor de ondernemingsraad (OR). Deze afspraken zijn in principe voorbehouden aan het overleg met de vakbond en/of de individuele werknemer. Toch heeft de OR hierbij wel een rol.

Primaire arbeidsvoorwaarden zijn een zaak tussen de werkgever en de individuele werknemer. Voorbeelden van primaire afspraken zijn de duur en de aard van de arbeidsovereenkomst, het aantal werkuren en het aantal vakantiedagen waar de werknemer recht op heeft. In veel cao’s staan hier bepalingen over, waar de werkgever rekening mee moet houden als hij afspraken maakt met individuele werknemers. Ook al is de OR geen partij bij de onderhandelingen, de OR heeft bij veel arbeidsvoorwaarden wel een rol (artikel). Zo heeft de OR bij diverse personele regelingen een instemmingsrecht. Daarnaast moet de OR bevorderen dat de werkgever de voorschriften op het gebied van de arbeidsvoorwaarden goed naleeft en dat de afspraken niet in strijd zijn met de cao-bepalingen (artikel 28, lid 1 WOR).

Instemmingsrecht bij verschillende arbeidsvoorwaarden

De arbeidsvoorwaarden waarbij de OR instemmingsrecht heeft, staan in artikel 27, lid 1 WOR. Het instemmingsrecht is onder meer van toepassing op:

• een regeling op grond van een pensioenovereenkomst;
• een winstdelingsregeling of spaarregeling;
• een arbeids- en rusttijdenregeling;
• een vakantieregeling;
• een belonings- of functiewaarderingssysteem;
• een regeling op het gebied van de arbeidsomstandigheden;
• een regeling op het gebied van de personeelsopleiding.

OR toetst ook secundaire arbeidsvoorwaarden aan cao

Een werkgever baseert secundaire arbeidsvoorwaarden ook vaak op cao-regelingen. Ook deze onderdelen van individuele arbeidsovereenkomsten kan de OR toetsen aan de cao. Sommige secundaire arbeidsvoorwaarden zijn geen verplichting, maar optioneel. Denk bijvoorbeeld aan bedrijfsfitness of een fietsplan. Andere voorbeelden van secundaire voorwaarden zijn de reiskostenvergoeding, een studiekostenregeling, de pensioenregeling en de collectieve ziektekostenverzekering. Ook daarvan vallen sommige regelingen onder het instemmingsrecht van artikel 27 WOR.

Tertiaire arbeidsvoorwaarden zijn vaak informeel

Tertiaire arbeidsvoorwaarden staan vaak niet in de cao, omdat ze een informeel karakter hebben. Het begrip tertiaire arbeidsvoorwaarden wordt vaak gebruikt voor arbeidsvoorwaarden die iets minder waard zijn dan de primaire of secundaire arbeidsvoorwaarden of waarvan de waarde lastig is vast te stellen. Elke organisatie beschouwt andere soorten voorwaarden als tertiair en soms is er geen duidelijk genoemd onderscheid tussen secundaire en tertiaire voorwaarden. Het gaat meestal om ongeschreven of informele arbeidsvoorwaarden, zoals cadeautjes bij speciale gelegenheden, bedrijfsuitjes of het kerstpakket.