Veel vrijwilligers en zzp’ers geen stem tijdens OR-verkiezingen

Veel ondernemingsraden richten zich uitsluitend op werknemers met een arbeidscontract. Vrijwilligers en zzp’ers binnen een organisatie mogen vaak niet hun stem uitbrengen tijdens OR-verkiezingen. Dat kan leiden tot een scheve vertegenwoordiging.

Tijdens OR-verkiezingen kiezen werknemers een nieuwe ondernemingsraad. Het is de bedoeling dat de verschillende groepen arbeidskrachten in de organisatie zo goed mogelijk in de OR zijn vertegenwoordigd. Omdat werknemers met een arbeidsovereenkomst bijna altijd stemrecht hebben, bepalen zij voor een groot deel wie plaatsneemt in de OR. Dat zorgt voor een scheve vertegenwoordiging, terwijl de OR alle werknemers in een organisatie vertegenwoordigt. Zeker als de organisatie werkt met relatief veel vrijwilligers en zzp'ers, is het de moeite waard om in overleg met de bestuurder af te wijken van de kiestermijnen. Dit kan leiden tot een betere afspiegeling van de achterban binnen de OR en daarmee dus ook tot een volledigere vertegenwoordiging. 

OR moet zich aan de WOR houden 

Bij het toekennen van stemrecht moet de OR zich aan de Wet op de ondernemingsraden (WOR) houden. De WOR verstaat onder werknemers personen die bij een organisatie werken op basis van een publieke aanstelling of een arbeidsovereenkomst. Volgens artikel 6 WOR mogen werknemers die drie maanden of langer in dienst zijn zich kandidaat stellen ('passief kiesrecht') en hun stem uitbrengen ('actief kiesrecht') bij de OR-verkiezingen. Voor ingehuurde krachten gelden langere termijnen. Zij krijgen actief en passief kiesrecht als zij minimaal 18 maanden bij de inlenende organisatie werkzaam zijn. 

OR kan in OR-reglement afwijken van WOR

De OR kan in overleg met de bestuurder in het OR-reglement afwijken van de WOR. Zo kunnen bestuurder en OR besluiten om arbeidskrachten die geen arbeidsovereenkomst hebben – zoals vrijwilligers en zzp’ers – ook aan te merken als werknemers en hen stemrecht toe te kennen. Als het bevorderlijk is voor een goede toepassing van de wet in de organisatie, kunnen OR en bestuurder werknemers ook al eerder stemrecht toekennen. Er geldt namelijk geen minimumtermijn voor het actief en passief kiesrecht. De OR mag de termijnen dus zelfs terugbrengen tot nul. In dat geval kunnen alle werknemers zich kandidaat stellen of stemmen voor de OR. Juist een langere termijn hanteren, zodat de achterban de organisatie beter kent voordat ze hun stem uitbrengen, is ook een optie.