8.1 Contractuele afspraken vastleggen

overeenkomst van opdracht

De basis van elke samenwerking met een zzp’er is de overeenkomst van opdracht (zie hoofdstuk 3). Het is voor opdrachtgevers – zeker nu de Belastingdienst weer actief handhaaft op schijnzelfstandigheid – dus nog belangrijker om goede afspraken te maken met zzp’ers en overeenkomstig die afspraken te werken.

8.1.1 Werken conform de vastgelegde afspraken

gezichts-
punten

opdracht-
omschrijving

onder-
handeling

beloning

aansprakelijk

feitelijke 
uitvoering

bewaarplicht

Zoals je al in hoofdstuk 6 kon lezen, heeft de Hoge Raad in het Deliveroo-arrest negen gezichtspunten vastgesteld die doorslaggevend zijn voor de kwalificatie van de arbeidsrelatie. De Belastingdienst gebruikt bij de controle of er sprake is van een verkapt dienstverband ook deze gezichtspunten. Deze punten laten zich vertalen in de volgende tips voor opdrachtgevers:

• Werk niet te lang met een zzp’er en formuleer een duidelijke opdrachtomschrijving en een helder eindresultaat.
• Huur geen zzp’er in voor werkzaamheden die tot de corebusiness van de organisatie behoren.
• Laat de zzp’er zo veel mogelijk zelf bepalen hoe en wanneer hij werkt.
• Ga de onderhandeling aan over de voorwaarden rond de opdracht en dicteer niet vooraf de uitkomst.
• Huur alleen zzp’ers in voor opdrachten met een zodanige beloning, dat er ook nog ruimte is voor de zzp’er om passende verzekeringen af te sluiten.
• Laat de zzp’er factureren.
• Betaal pas nadat de zzp’er heeft gewerkt en laat de zzp’er verantwoordelijk en aansprakelijk zijn voor de uitvoering en kwaliteit van de werkzaamheden.
• Bied de zzp’er ruimte om ondernemer te zijn en leg hem geen overbodige verplichtingen op. Neem dan ook geen clausules op over functioneringsgesprekken, deelname aan bedrijfsuitjes of verplichte aanwezigheid bij interne vergaderingen die niet direct over de opdracht gaan.
• Laat de feitelijke uitvoering van de werkzaamheden aansluiten bij de papieren werkelijkheid.
• Bewaar de overeenkomst en andere relevante stukken minimaal zeven jaar (zie hoofdstuk 9).

8.1.2 Clausules in overeenkomst

Vanwege de strengere handhaving op schijnzelfstandigheid proberen opdrachtgevers steeds vaker om financiële risico’s naar zzp’ers door te schuiven. Dit gebeurt door middel van clausules in overeenkomsten, waar soms geen juridische basis voor bestaat. Belangenverenigingen en juristen zien de clausules vaak in de zakelijke dienstverlening en ICT terugkomen. Een belangrijke waarschuwing, voor zowel opdrachtgevers als zzp’ers, is dat de contractuele bepalingen soms onwettig zijn en daardoor niet rechtsgeldig. Een ondertekening van de overeenkomst door de zzp’er maakt hierbij geen verschil. De Belastingdienst kan dan op basis van de feiten en omstandigheden nog steeds stellen dat sprake is van schijnzelfstandigheid.