2.3 Bijzondere vormen van overdracht

geen verkoop

Niet alle bedrijfsoverdrachten verlopen via verkoop. Soms stopt een onderneming of gaat deze over door andere gebeurtenissen. Elke situatie heeft daarbij haar eigen fiscale gevolgen.

2.3.1 Emigratie

fictieve staking

Verhuis je naar het buitenland en neem je je onderneming mee? Dan ziet de Belastingdienst dit als een fictieve staking. Nederland rekent af over de waardeaangroei die in Nederland is ontstaan. Vaak volgt een conserverende aanslag, met onder voorwaarden uitstel van betaling. Een goede voorbereiding – waarderingen, documentatie en tijdige verzoeken – voorkomt problemen.

2.3.2 Verhuur van de onderneming

tijdelijke ­verhuur

Verhuur je de onderneming, dan is de vraag of je fiscaal ondernemer blijft. Bij tijdelijke verhuur, waarbij je nog ondernemersrisico loopt, blijft de onderneming fiscaal in stand. Wordt de verhuur structureel en verdwijnt het risico, dan merkt de fiscus dit aan als staking en moet je afrekenen over stille reserves, fiscale reserves en goodwill.

Voorbeeld

Jan heeft een transportbedrijf en wil zelf niet meer rijden. Hij verhuurt de hele onderneming – inclusief vrachtwagens en klantenbestand – aan Piet, maar blijft aansprakelijk voor lopende contracten. Jan loopt nog ondernemersrisico, waardoor de onderneming fiscaal in stand blijft.Stapt hij later volledig uit en ontvangt hij alleen nog een vaste huurprijs, dan verdwijnt dat risico. De fiscus ziet dit dan als staking en Jan moet afrekenen.

2.3.3 Overlijden van de ondernemer

Bij overlijden van de ondernemer wordt de onderneming geacht te zijn gestaakt. Er volgt belasting over de stakingswinst, tenzij een doorschuiffaciliteit geldt. Voor de Successiewet kan de bedrijfsopvolgingsregeling erfbelasting beperken, maar voor de inkomstenbelasting blijft goede planning nodig om liquiditeitsproblemen voor erfgenamen te voorkomen.

2.3.4 Stoppen met de onderneming

hoofdregel

Als je stopt met je onderneming – bijvoorbeeld bij pensionering – geldt dezelfde hoofdregel als bij verkoop: je staakt de onderneming en moet afrekenen over de stakingswinst. Je kunt gebruikmaken van de stakingsaftrek en de mogelijkheid om stakingswinst om te zetten in een lijfrente, zodat je belastingheffing kunt spreiden.