U bent hier

Onderneming & Arbo
Nachtwerk8. Rol van de OR en arboprofessionals8.1 Hoe kan de OR invloed uitoefenen op werktijden?

8.1 Hoe kan de OR invloed uitoefenen op werktijden?

Dit artikel is eerder verschenen als Themadossier Arbo Rendement
Publicatiedatum: mei 2026

arbobeleid

De Wet op de ondernemingsraden (WOR) geeft de OR duidelijke bevoegdheden als het gaat om arbeidstijden en arbeidsomstandigheden. De OR heeft bijvoorbeeld:

  • instemmingsrecht bij regelingen over werktijden, rusttijden en roostersystemen;
  • instemmingsrecht bij het arbobeleid, de RI&E en het plan van aanpak;
  • adviesrecht bij belangrijke organisatorische wijzigingen die invloed hebben op werktijden of bezetting.

informatie

Concreet betekent dit dat de organisatie een nieuw roostermodel, uitbreiding van nachtdiensten, invoering van zelfroosteren of wijzigingen in oproepdiensten niet zonder instemming van de OR kan invoeren. De invloed van de OR gaat verder dan het juridische aspect van instemming. De positie van de OR wordt versterkt doordat de OR:

  • actief informatie kan opvragen over verzuim, incidenten en werkdruk bij nachtwerkers;
  • geanonimiseerde gezondheidsdata, zoals uit het PAGO of verzuimrapportages, kan gebruiken als onderbouwing;
  • roosterwijzigingen kan toetsen aan ergonomische en wetenschappelijke inzichten;
  • ervaringen van werknemers structureel kan ophalen door achterbanraadplegingen.

Zo verschuift het gesprek van ‘mag dit volgens de wet?’ naar ‘is dit gezond, veilig en duurzaam?’ Kijk ook op rendement.nl/arbodossier voor meer informatie over het instemmingsrecht.

Roosters

beoordeling

Bij beoordeling van roosters en werktijdregelingen kan de OR onder meer nagaan hoeveel aaneengesloten nachtdiensten er zijn gepland, of er voldoende hersteltijd is na een reeks nachtdiensten, of er rekening wordt gehouden met kwetsbare groepen, of het rooster voorspelbaar of sterk wisselend is en hoe de oproepdiensten worden gecombineerd met reguliere diensten.

Commissie

De OR kan een vaste commissie instellen voor veiligheid, gezondheid, welzijn en milieu, de VGWM-commissie. De VGWM-commissie toetst onder andere of de organisatie voor veilige arbeidsomstandigheden voor werknemers zorgt, zodat alle werknemers veilig en gezond kunnen werken. Nachtwerk valt hier ook onder.

Op rendement.nl/arbodossier vind je een handige tool die je helpt om als arboprofessional betrokken te zijn bij de VGWM-commissie.