7.3 Arbocatalogi en branchespecifieke handreikingen

oplossingen

voorbeelden

Naast algemene wetgeving en richtlijnen zijn er in veel sectoren arbocatalogi en branchespecifieke handreikingen beschikbaar. Deze bieden concrete, praktijkgerichte oplossingen die zijn afgestemd op het type werk. Een arbocatalogus is opgesteld door de sociale partners binnen de sector en bestaat uit een verzameling van erkende oplossingen om arborisico’s te beheersen. Een arbocatalogus beschrijft:

• welke arborisico’s in een sector voorkomen;
• welke maatregelen risico’s zo veel mogelijk wegnemen;
• goede voorbeelden uit de praktijk.

7.3.1 Referentiekader

toepasbaar

wettelijk

De Nederlandse Arbeidsinspectie gebruikt de goedgekeurde arbocatalogi als referentiekader bij inspecties. Organisaties die deze catalogi volgen, voldoen daarmee aan de wettelijke doelvoorschriften: de maatregelen zijn praktisch toepasbaar en bieden voldoende beschermingsniveau. Wijken organisaties hiervan af, dan moeten zij aantonen dat hun alternatieve aanpak minimaal hetzelfde beschermingsniveau biedt, conform de wettelijke eisen. Bij nachtwerk bieden arbocatalogi houvast als het gaat om onderwerpen waar organisaties vaak mee worstelen, zoals:

• roosterontwerp en herstel;
• omgaan met vermoeidheid;
• alleen werken in de nacht;
• veiligheid en toezicht;
• voorlichting en training;
• aanbod PAGO nachtarbeid.

Doordat deze thema’s branchespecifiek zijn uitgewerkt, sluiten ze beter aan bij de praktijk.

7.3.2 Sector

richtlijnen

maatwerk

Naast arbocatalogi zijn er specifieke handreikingen per sector. Deze sluiten goed aan bij de aard van het werk, de organisatorische realiteit en technische mogelijkheden. Voor HR en leidinggevenden verlagen specifieke handreikingen de drempel om maatregelen in de praktijk toe te passen. In de zorgsector ligt de nadruk op duurzame inzetbaarheid en continuïteit van de zorg. Handreikingen bevatten vaak richtlijnen voor maximale nachtdiensten en aandacht voor herstel na emotioneel belastend werk. In de industrie ligt het accent vaak op technische en organisatorische maatregelen met de nadruk op vermoeidheidsmanagement, taakroulatie, technische ondersteuning en automatisering. In transport en logistiek staat de veiligheid van de werknemer en zijn omgeving centraal en ligt de nadruk op rij- en rusttijden, alertheidschecks en procedures bij vermoeidheid. Deze voorbeelden laten zien dat nachtwerkmaatregelen maatwerk vragen, maar wel passen binnen gemeenschappelijke arboprincipes. De sociale partners kunnen de specifieke handreikingen opnemen in de arbocatalogus.

7.3.3 Arbozorgsysteem

versterken

Nachtwerkbeleid, de RI&E en de arbocatalogus versterken elkaar. Het nachtwerkbeleid geeft richting, de RI&E maakt risico’s inzichtelijk en de arbocatalogus biedt oplossingen. Gebruik je deze instrumenten los van elkaar, dan blijft het effect beperkt. Maar samen vormen zij een praktisch arbozorgsysteem rondom nachtwerk.