5.5 Fiscale behandeling kosten due diligence
route
Of kosten voor duediligenceonderzoek (DDO-kosten) aftrekbaar zijn, hangt af van de route die je kiest. Koop je de losse onderdelen (assets) van de onderneming of neem je verplichtingen over, dan is de fiscale behandeling anders dan als je de aandelen van de onderneming koopt.
Activa/passiva-transactie
gewone bedrijfskosten
Bij een activa/passiva-transactie sluiten de DDO-kosten direct aan op de aankoop van bedrijfsmiddelen en overgenomen verplichtingen. Fiscaal zijn dit gewone bedrijfskosten die je ten laste van de winst mag brengen. De deelnemingsvrijstelling speelt hierbij geen rol. De BTW op deze kosten is meestal aftrekbaar, zolang jouw onderneming BTW belaste activiteiten verricht. Gaat de transactie uiteindelijk niet door, dan neem je de kosten op dat moment in aftrek.
Aandelentransactie
rechtstreeks samenhangen
Koop je de aandelen in een onderneming, dan zijn de DDO-kosten die rechtstreeks samenhangen met die aandelenkoop in principe niet aftrekbaar. Deze kosten moet je aanmerken als aankoopkosten van de deelneming (artikel 13, lid 1, Wet VPB 1969; Hoge Raad 23 juni 1999 (ECLI (verkort): 1999:AA2800). Dit geldt vanaf het moment dat er een redelijke mate van zekerheid is dat de aankoop doorgaat, bijvoorbeeld zodra een intentieverklaring is getekend of exclusiviteit is afgesproken. Het deel van de kosten dat aantoonbaar nodig is voor de financiering van de aankoop – zoals een onderzoek dat de bank verlangt – valt hierbuiten en is wel aftrekbaar als financieringskosten.
Gemengde trajecten: redelijke toerekening
doel van de kosten
In de praktijk komen gemengde trajecten veel voor. In dat geval kun je werken met een redelijke toerekening: welk deel van de kosten hoort bij de aankoop van aandelen, welk deel hoort bij de financiering en – als dat aan de orde is – welk deel hoort bij de aankoop van activa.
Onderbouwen
Leg in je dossier daarom goed vast wat het doel van de kosten is, documenteer welke informatie de bank heeft gevraagd en noteer het moment waarop de transactie voldoende zeker was. Zo kun je de aftrek van het financieringsdeel onderbouwen en de juiste BTW-behandeling toepassen.
pro rata
Voor de BTW geldt dat de overdracht van aandelen is vrijgesteld, waardoor de BTW op deze kosten in principe niet aftrekbaar is. Dit is alleen anders als de kosten (of een deel daarvan) toerekenbaar zijn aan de BTW belaste activiteiten van de holding. In dat geval kan pro-rata-aftrek gelden.