7.5 Overdrachtsbelasting
afrekenen
Bij een overdracht aan een werknemer werkt de overdrachtsbelasting hetzelfde als bij een overdracht aan een derde. De Wet BRV maakt geen onderscheid tussen kopers: de aard van de transactie en het object dat wordt overgedragen, bepalen of belasting verschuldigd is. Er geldt geen aparte vrijstelling voor een werknemer in de overdrachtsbelasting.
7.5.1 Aandelenoverdracht
een derde
tarief
Bij een aandelenoverdracht betaal je alleen overdrachtsbelasting als de vennootschap is aan te merken als een onroerendezaakrechtspersoon (OZR). De voorwaarden, drempels en waarderingsregels zijn besproken in paragraaf 6.3.1. Als een werknemer door de aandelenverkrijging een belang van ten minste een derde in een OZR verkrijgt of uitbreidt, behandelt de fiscus die transactie als een verkrijging van onroerende zaken. De werknemer betaalt dan belasting over de waarde van de onderliggende Nederlandse onroerende zaken. Het tarief voor de overdrachtsbelasting is 10,4% voor niet-woningen en 0%, 2% of 8% voor woningen. Je moet binnen een maand na de aandelenoverdracht aangifte doen.
Bij overdrachten aan werknemers ontstaat soms discussie omdat de koopsom lager ligt dan de werkelijke waarde. Voor de overdrachtsbelasting verandert dat niets: de heffing gaat altijd uit van de economische waarde van het vastgoed, net als bij externe transacties.
7.5.2 Activa/passiva-overdracht
Bij een activa/passiva-overdracht is overdrachtsbelasting verschuldigd als onroerende zaken deel uitmaken van de deal. De systematiek blijft identiek aan de uitleg in paragraaf 6.3.2: alleen de vastgoedcomponent valt in de grondslag. Goodwill, voorraden en inventaris vallen niet onder de overdrachtsbelasting. De fiscus rekent steeds af op basis van de waarde in het economisch verkeer. Bij een overdracht aan een werknemer komt het regelmatig voor dat de werknemer niet de hele onderneming overneemt, maar wel het bedrijfspand. In dat geval ontstaat de overdrachtsbelasting direct en volledig, ongeacht het motief achter de overdracht.
7.5.3 Geen bedrijfsopvolgingsvrijstelling
familieopvolgingen
Werknemers hebben geen toegang tot de bedrijfsopvolgingsvrijstelling in de overdrachtsbelasting. Artikel 15 lid 1 sub b Wet BRV geldt alleen voor familieopvolgingen, zoals bij een overdracht van een onderneming van een ouder aan een kind. Een overdracht aan een werknemer valt daar niet onder. Een werknemer betaalt daardoor overdrachtsbelasting over het overgenomen vastgoed bij een aandelenoverdracht in een onroerendezaakrechtspersoon of bij een activa/passiva-overdracht.