U bent hier

Onderneming & Administratie
Aan tafel met de advocaat12. Hoe lang duurt ­een ­rechtbankprocedure?

12. Hoe lang duurt ­een ­rechtbankprocedure?

Dit hoofdstuk is eerder verschenen in Themadossier FA Rendement
Publicatiedatum: februari 2026

Het was een effectieve truc om rechtszaken jarenlang uit te stellen: het lanceren van een ‘Italiaanse torpedo’. Wie in Nederland een procedure tegen zich zag aankomen, begon doodleuk zelf een procedure in Italië over dit onderwerp. Totdat de Italiaanse rechter had geoordeeld dat hij onbevoegd was om het geschil te behandelen, mocht de Nederlandse rechter niets doen. Dit kon jaren duren. Deze Italiaanse route is inmiddels afgesneden, maar de situatie is niet verbeterd.

jaren duren

gemiddelde

De snelheid waarmee procedures worden afgewikkeld, heeft tegenwoordig in Nederland een Italiaans tempo bereikt. Het is niet ongebruikelijk dat procedures jaren duren. In de statistieken van de rechtbank ziet het er altijd redelijk keurig uit. Zaken bij de rechtbank hebben een doorlooptijd van gemiddeld twaalf weken. Iedereen die zelf ooit betrokken is geweest bij een rechtszaak weet dat een procedure heel veel langer duurt dan twaalf weken. Het beeld wordt vertekend door een groot aantal beschikkingen die binnen één week worden afgehamerd. Het gemiddelde zegt in dit geval dus niet zo veel.

Ingewikkeld

Bij een eenvoudige civiele procedure zit er al snel een jaar tussen het opstellen van de dagvaarding en de uitvoering van het vonnis. Als de procedure ingewikkelder is, duurt het heel veel langer (drie tot zeven jaar is niet uitzonderlijk). Het gaat dan bijvoorbeeld om zaken waarin méér dan twee partijen betrokken zijn, of waarin getuigen of deskundigen moeten worden gehoord. Niet heel bijzonder, maar wel extreem tijdrovend. En daarna is er nog de mogelijkheid van hoger beroep. En cassatie bij de Hoge Raad. Als je dat rijtje afloopt, ben je soms twintig jaar bezig.

Traagheid kan een voordeel zijn

openstaande facturen

Als je veroordeeld dreigt te worden, is het soms best handig dat een vonnis jaren op zich laat wachten. Houd er wel rekening mee dat je over openstaande facturen wettelijke handelsrente verschuldigd bent (die is op dit moment 10,15%). Vertragen kan dus duur uitpakken. Je kunt de lange duur van een proces ook inzetten in onderhandelingen. Als degene met een claim het volledige bedrag betaald wil krijgen, moet hij nog vijf jaar lang procederen. Neemt hij genoegen met de helft van het bedrag, dan kan hij het nu krijgen.

Er bestaat een procedure die wél redelijk snel afgerond wordt: het kort geding. Als je dat via een advocaat vandaag aanvraagt, laat de rechtbank waarschijnlijk morgen al weten op welke dag je terecht kunt voor de zitting. Meestal is dat binnen zes weken. In de regel wordt twee weken na de zitting uitspraak gedaan. Die paar weken kunnen frustrerend...
Er bestaat nóg een procedure die zeer snel kan worden doorlopen, zonder de juridische beperkingen van een kort geding. Gek genoeg is deze variant nauwelijks bekend, ook niet bij juristen. Er is niet eens een naam voor, alleen maar een wetsartikel (96 Rv.). Partijen kunnen er voor kiezen om hun ruzie op basis van dit artikel voor te leggen aan een...