4.1 Afhouden aansprakelijkheid
Het afhouden van aansprakelijkheid gebeurt voornamelijk door middel van een zogenoemd exoneratiebeding in de algemene voorwaarden. In dat beding is bepaald dat je kantoor niet of slechts zeer beperkt aansprakelijk is voor schade door eventuele fouten.
4.1.1 Juridisch onhoudbaar
nooit aansprakelijk
onhoudbaar
Het klinkt misschien verleidelijk om in je algemene voorwaarden op te nemen dat je kantoor nooit aansprakelijk is voor welke fout dan ook. Los van het feit dat dat commercieel niet erg handig is, is zo’n voorwaarde juridisch onhoudbaar. Je zou daarmee zelfs aansprakelijkheid voor opzettelijke fouten of extreme slordigheid uitsluiten. Iedere rechter zal oordelen dat een dergelijke werkwijze onhoudbaar is. Het gevolg is dan dat de voorwaarde vernietigd wordt en dat er geen enkele beperking van je aansprakelijkheid geldt.
Je moet het exoneratiebeding dus zo formuleren dat het niet al te onrechtvaardig is, terwijl het aan de andere kant wel dekking biedt voor allerhande blunders. Gevallen van opzet en grove schuld mogen er niet onder vallen, domme fouten wel.
Ruimhartig
aansprakelijkheid
Het is ook onredelijk (en dus onverstandig) om aansprakelijkheid voor letsel of de dood uit te sluiten. In algemene voorwaarden wordt die categorie daarom vaak apart genoemd en wordt voor dit soort schade ruimhartig aansprakelijkheid aanvaard. Dat is voor veel bedrijven nogal makkelijk. De kans is doorgaans klein dat iemand komt te overlijden als gevolg van een verkeerd financieel advies.
4.1.2 Verschillende stappen
herstel
factuurbedrag
Goede exoneraties bestaan uit verschillende stappen. De eerste bepaling luidt dat je kantoor bij fouten alleen maar gehouden is tot herstel. Als er toch meer aansprakelijkheid is, bijvoorbeeld omdat een rechter dat vaststelt, is die aansprakelijkheid beperkt tot het factuurbedrag voor de opdracht of tot het bedrag dat de verzekering uitkeert. Als laatste veiligheidsklep wordt nog wel eens een maximumbedrag opgenomen voor aansprakelijkheid op welke grond dan ook.
Het is bovendien mogelijk om allerlei schadesoorten op voorhand uit te sluiten van vergoeding. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om reputatieschade of gederfde winst.
Toepassing
misverstand
Als je eenmaal een adequaat exoneratiebeding geformuleerd hebt, is het zaak ervoor te zorgen dat je algemene voorwaarden daadwerkelijk van toepassing zijn op je werkzaamheden. Stuur je algemene voorwaarden altijd toe aan de klant, een verwijzing daarnaar is vaak niet genoeg. Zorg er bovendien voor dat er geen misverstand kan bestaan over wiens voorwaarden van toepassing zijn (jouw voorwaarden of de inkoopvoorwaarden van je klant).
expliciete uitzondering
Als de klant toch zijn eigen algemene voorwaarden wil toepassen, kun je hem grotendeels tegemoetkomen, als je maar een expliciete uitzondering maakt voor je exoneratiebeding. Dat is het belangrijkste onderdeel van de algemene voorwaarden.
Zodra je het vermoeden hebt dat je misschien een fout hebt gemaakt, moet je nagaan of je de algemene voorwaarden van toepassing hebt verklaard. Je hoeft daar niet meteen mee te schermen, als maar vastligt dat (en hoe) je de algemene voorwaarden hebt toegezonden.