U bent hier

Onderneming & Administratie
Aan tafel met de advocaat6. Zekerheden: pandrecht en hypotheekrecht6.2 Pandrechten

6.2 Pandrechten

Dit artikel is eerder verschenen als Themadossier FA Rendement
Publicatiedatum: februari 2026

twee varianten

Er bestaan twee varianten van het pandrecht: het vuistpand en het stille pandrecht.

Vuistpand

Bij een vuistpand wordt de verpande zaak in de macht van de pandhouder gebracht. Een auto wordt bijvoorbeeld gestald in de garage van de schuldeiser. Dan is voor de buitenwereld weliswaar duidelijk dat er een pandrecht gevestigd is, maar voor de eigenaar van de auto is het niet erg praktisch.

Stil pandrecht

schriftelijk

Een stil pandrecht is wat dat betreft handiger. Daarbij wordt het pandrecht schriftelijk vastgelegd en blijft de zaak gewoon bij de eigenaar.

6.2.1 Registratie pandrecht

Het schriftelijk vastleggen en registreren van pandrechten gaat in de praktijk vaak mis.

Notaris

notariële akte

Als het pandrecht wordt gevestigd door middel van een notariële akte, is er niets aan de hand. Uit de akte blijkt dan precies wanneer het recht gevestigd is. Meestal komt er echter geen notaris aan te pas en sluiten partijen zelf een overeenkomst. Dat mag, maar om het pandrecht geldig te maken, moet de overeenkomst geregistreerd worden.

Verleden

Registratie is nodig zodat ook voor derden duidelijk is op welke datum het pandrecht gevestigd is. Zonder die eis zouden mensen in de verleiding kunnen komen om, bijvoorbeeld in een faillissementssituatie, pandaktes op te stellen met een datum in het verleden erop, zodat bepaalde zaken toch nog buiten het faillissement vallen.

Registratie pandakte bij de Belastingdienst

gratis

Je moet de pandakte laten registreren bij de Belastingdienst in Rotterdam. Registratie is gratis. De Belastingdienst plakt een sticker op je overeenkomst (pandakte) waaruit blijkt op welke datum het stuk aan hem werd aangeboden. Verder doet de Belastingdienst niets met het stuk, het wordt ook niet inhoudelijk bekeken.

6.2.2 Fouten bij verpanding

vergeten

Met de registratie van de verpanding kan veel verkeerd gaan. Soms wordt de pandakte in het geheel niet geregistreerd, maar vaker nog wordt vergeten om de geactualiseerde versies te laten registreren.

Wijzigingen

Verpande vorderingen op derden bijvoorbeeld zullen steeds wijzigen. Die wijzigingen van deze verpande vorderingen moeten worden bijgehouden, anders heeft de pandhouder niets aan zijn pandrecht. Banken doen dat door iedere dag een verzamelpandakte te laten registreren bij de Belastingdienst. Daarmee worden alle actuele vorderingen van alle kredietnemers verpand.

Update

Voor jouw onderneming is het waarschijnlijk ondoenlijk om iedere dag iemand langs het loket in Rotterdam te sturen. Als de lijst met verpande zaken niet wijzigt, is dat ook helemaal niet nodig. Als de verpande zaken wel wijzigen, bijvoorbeeld omdat er nieuwe vorderingen op debiteuren bij komen, is het belangrijk om regelmatig een update te halen bij de Belastingdienst. Dat is gratis en kan overigens ook per post.