7.2 Horizontaal toezicht

transparantie

samenwerking

achteraf

Tegenwoordig werkt de Belastingdienst vaak volgens het principe van horizontaal toezicht. Horizontaal staat voor gelijkheid, op een gelijk niveau. De basis van horizontaal toezicht is dan ook transparantie, begrip en wederzijds vertrouwen tussen de fiscus en de belastingplichtige. Horizontaal toezicht is gericht op een samenwerking volgens goede afspraken tussen de diverse bij het aangifteproces betrokken partijen en het werken in de actualiteit en toekomstgericht, in plaats van het slechts achteraf controleren.

7.2.1 Convenant

De uitgangspunten van de omgang tussen onderneming en de fiscus én de wijze waarop ze met elkaar omgaan op basis van horizontaal toezicht, worden vastgelegd in een convenant. Met die afspraken streef je beiden naar:

• een effectieve en efficiënte werkwijze;
• actueel inzicht in de relevante gebeurtenissen;
• een snelle standpuntbepaling door de Belastingdienst;
• meer rechtszekerheid voor jouw onderneming.

Afgesloten convenanten kun je downloaden via de website van de Belastingdienst. Zo krijg je inzicht in wat er zoal in een convenant wordt vastgelegd.

Voordelen

antwoord

risico

Horizontaal toezicht brengt een aantal voordelen voor jouw onderneming met zich mee:

• Je hebt één aanspreekpunt bij de Belastingdienst.
• Je krijgt snel antwoord op jouw vragen.
• Je krijgt sneller zekerheid over een belastingaangifte of -aanslag en over fiscale kwesties.
• De Belastingdienst houdt aangepast toezicht (bijvoorbeeld minder controles of verzoeken om informatie).
• Je hebt meer zekerheid vooraf en dus minder risico op correcties, naheffingen en boetes.

Nadelen

werkprocessen

Horizontaal toezicht heeft ook nadelen voor jouw onderneming:

• Het kost tijd en geld om de interne werkprocessen af te stemmen op de eisen die de fiscus eraan stelt.
• De fiscus krijgt meer controle- en inzagemogelijkheden.
• Taxplanning en taxverkenning worden lastiger. Bij ‘mogelijke twijfelgevallen’ moet je overleggen met de inspecteur.

7.2.2 Voorwaarden

administratie

Als je aan horizontaal toezicht wilt meedoen, moet jouw onderneming voldoen aan de volgende voorwaarden:

• Jouw fiscaal dienstverlener heeft een convenant afgesloten met de Belastingdienst.
• Je levert de financiële administratie en benodigde gegevens tijdig, juist en volledig aan bij jouw dienstverlener.
• Je betaalt de verschuldigde belasting juist, tijdig en volledig.
• Jouw dienstverlener dient op basis van de gegevens aanvaardbare (convenant)aangiften in.
• Je machtigt jouw adviseur voor belangenbehartiging bij de invordering.
• Je wilt een relatie met de Belastingdienst onderhouden die gebaseerd is op vertrouwen, transparantie en begrip.

Voldoe je aan deze voorwaarden, vraag jouw adviseur dan om een aansluitovereenkomst (zie paragraaf  7.2.4).

7.2.3 Grote ondernemingen

standaardtekst

De Belastingdienst hanteert bij grote(re) ondernemingen een individuele benadering en sluit dan ook individuele ­horizontaaltoezichtconvenanten met deze ondernemingen. De fiscus heeft een standaardtekst beschikbaar voor deze convenanten. Daarin staan meestal ook afspraken over het volledige scala aan fiscale zaken van de onderneming. Binnen grote(re) ondernemingen is er tenslotte voldoende aandacht voor de fiscale beheersing: het zogenoemde Tax Control Framework (zie paragraaf 7.3).

7.2.4 Mkb

rechtstreeks

Wat jaren geleden begon als proef met zeer grote, vooral beursgenoteerde ondernemingen, geldt tegenwoordig ook voor het midden- en kleinbedrijf (mkb). Ondernemingen in het mkb kunnen zelf niet rechtstreeks een horizontaaltoezichtconvenant met de Belastingdienst afsluiten. Wel probeert de Belastingdienst zo veel mogelijk convenanten af te sluiten met alle partijen die bij het aangifteproces zijn betrokken, zoals brancheorganisaties, fiscaal dienstverleners en de koepelorganisaties van fiscaal dienstverleners (zie hierna). In het mkb krijgt het horizontaal toezicht dus vorm op verschillende manieren.

Branche

convenant

De afspraken met brancheorganisaties over hoe in die branche met één of meerdere onderwerpen fiscaal wordt omgegaan, legt de fiscus vast in een horizontaaltoezichtconvenant. Dit is alleen mogelijk als er een eigen vorm van toezicht is binnen de branche. De fiscus heeft zulke convenanten gesloten met onder meer:

• Platform Binnenvaart;
• Koninklijk Nederlands Vervoer Taxi;
• de Vereniging Poppodia en -Festivals;
• CBW-Mitex (de brancheorganisatie voor schoenen, mode textiel en wonen);
• Uitgeefsector;
• Drukwerkverspreiders.

Overlegplatforms

toezicht

Ontbreekt er eigen toezicht in een branche, dan worden er wel (fiscale) brancheafspraken vastgelegd in het convenant, maar geen afspraken over toezicht. Er is dan sprake van een overlegplatform, zoals bij het convenant met:

• Platform BOVAG;
• Platform Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO Nederland);
• Platform Uitzendbranche.

Fiscaal dienstverleners

diensten

jaarrekening

voorwaarden

Ook fiscaal dienstverleners (zoals accountants en administratiekantoren) doen via hun koepelorganisatie mee met horizontaal toezicht. Om deel te kunnen nemen moet jouw adviseur in ieder geval de volgende diensten leveren:

• het inrichten van jouw financiële administratie;
• het opstellen van jouw jaarrekening;
• het beoordelen van jouw jaarrekening;
• het controleren van jouw jaarrekening;
• het opstellen en indienen van jouw fiscale aangiften;
• het verstrekken van fiscale adviezen.

Voldoet jouw adviseur aan deze voorwaarden, dan kan hij in principe aantonen dat een goed systeem van fiscale kwaliteitsmaatregelen is gewaarborgd. Hij kan dan een convenant met de Belastingdienst sluiten, waarin de procesafspraken van het horizontaal toezicht staan.

Aanmelden

deelname

instemmen

samenwerking

Nadat jouw adviseur een convenant met de ficus heeft afgesloten, meldt hij jouw onderneming aan voor deelname aan horizontaal toezicht. De financiële administratie moet dan via een deelnemersverklaring – te verkrijgen bij jouw adviseur – verklaren in te stemmen met de deelname aan horizontaal toezicht. De Belastingdienst gaat na aanmelding na of alle gegevens van jouw onderneming goed in de systemen staan. In het convenant dat jouw adviseur met de Belastingdienst heeft gesloten staat onder meer dat:

• hij bereid is tot een open en transparante samenwerking met de fiscus;
• hij instaat voor de kwaliteit van de ingediende aangiften.

De Belastingdienst past het toezicht op de afspraken aan.

Koepelorganisatie

De Belastingdienst sluit ook met koepelorganisaties van fiscaal dienstverleners horizontaaltoezichtconvenanten af, bijvoorbeeld met:

• de Nederlandse Orde van Administratie- en Belastingdeskundigen (NOAB);
• de Samenwerkende Registeraccountants en Accountants-administratieconsulenten (SRA).

kwaliteit

Hierdoor kunnen leden van die koepelorganisaties meedoen met horizontaal toezicht. In convenanten met zulke koepelorganisaties legt de Belastingdienst onder meer vast dat de samenwerking plaatsvindt op basis van vertrouwen, begrip en transparantie, dat ze instaan voor de kwaliteit van de deelnemende fiscaal dienstverleners en dat de fiscus de werkwijze hierop aanpast.

7.2.5 Overig

verbeteringen

Horizontaal toezicht krijgt niet alleen vorm via het sluiten van convenanten, zoals hiervoor is besproken. Overige zaken die bij dit toezicht horen, zijn bijvoorbeeld:

• de vooringevulde aangifte inkomstenbelasting voor particulieren;
• de gesprekken die de fiscus voert met softwareleveranciers over mogelijke verbeteringen in softwarepakketten. Blijkt er bijvoorbeeld een probleem of onjuiste toepassing in fiscale software te zijn, dan zal de Belastingdienst dit samen met de softwareleverancier proberen op te lossen en – als dat mogelijk is – dat voor alle gebruikers of klanten integraal te verhelpen.