U bent hier

9. Praktische instrumenten en RI&E

Dit hoofdstuk is eerder verschenen in Themadossier Arbo Rendement
Publicatiedatum: juli 2026

Een risico-inventarisatie en ‑evaluatie (RI&E) vormt de basis voor het arbobeleid van elke organisatie. Met de RI&E maak je alle risico’s binnen de organisatie inzichtelijk, zodat je passende maatregelen kunt nemen om deze te beheersen. Het gaat daarbij niet alleen om zichtbare risico’s, zoals het werken met gevaarlijke stoffen of het tillen van zware materialen, maar ook om minder zichtbare risico’s, zoals werkdruk, stress of discriminatie.

verplicht

Een actuele RI&E helpt werknemers gezond, veilig en met plezier te werken. Elke werkgever met minimaal één werknemer is daarom verplicht een RI&E te hebben. In de RI&E brengt de werkgever alle arbeidsrisico’s systematisch in kaart. Vervolgens moet hij een plan van aanpak opstellen, waarin de acties staan die nodig zijn om deze risico’s te verkleinen of weg te nemen.

Het doel is om gezondheidsklachten, verzuim en ongevallen te voorkomen of te beperken. Voor bepaalde risico’s, zoals blootstelling aan gevaarlijke stoffen of lawaai, is bovendien een verdiepende RI&E verplicht.

Maatregelen

veranderen

veilig

Zodra de risico’s zijn geïnventariseerd, kun je starten met het treffen van maatregelen. Verandert er iets in de organisatie – bijvoorbeeld door nieuwe werkzaamheden, producten, technieken of locaties – dan moet je de RI&E bijwerken. Zo blijven zowel de RI&E als het plan van aanpak actueel en zorgt de werkgever continu voor een gezonde en veilige werkomgeving. Dat leidt uiteindelijk tot minder klachten, minder verzuim, minder ongevallen én meer werkplezier en productiviteit.

Sinds 1 januari 1994 zijn werkgevers verplicht om een RI&E te hebben. Veel werkgevers hebben sindsdien al meerdere malen de RI&E opgesteld. Per 1 juli 2022 zijn de criteria en het toetsingsmodel van de RI&E veranderd om de RI&E op een hoger niveau te brengen. De opstellers van de RI&E moeten alle arbeidsrisico’s inventariseren...
Toetsing is een middel om de kwaliteit van de RI&E te verhogen. Eerst mocht elk van de aangewezen kerndeskundigen de hele RI&E toetsen. Voor een betere toetsing maakt de Arboregeling nu onderscheid tussen de systeemtoets, ook wel globale RI&E genoemd, en de scopetoets. 9.2.1 Systeemtoets Bij een systeemtoets of algemene toets kan elk...
Bij een RI&E komen kosten kijken, maar het levert ook veel op. Het maken van een RI&E kost tijd. En tijd is geld. Misschien is het inschakelen van een arbodeskundige of een andere expert bij het opstellen nodig. Deze expertise brengt kosten met zich mee, evenals de toetsing. In bijna alle gevallen moet een gecertificeerd arbokerndeskundige...
Op welke manier jouw organisatie een RI&E moet maken, hangt af van de situatie en voorkeuren. Om de route hiervoor te bepalen, kun je gebruikmaken van de Routeplanner op rie.nl/hulpmiddelen/routeplanner. De Routeplanner is een hulpmiddel dat je helpt ontdekken welk instrument jou kan helpen om een RI&E op te stellen. 9.4.1 RI&E maken...
Voor bepaalde risico’s moet je een aparte inventarisatie maken om deze vervolgens toe te voegen aan de algemene RI&E. In onderstaande tabel vind je de onderwerpen waarvoor deze nadere voorschriften gelden met de bijbehorende artikelen van het Arbobesluit. Daarnaast staat in deze tabel of hiervoor een gratis instrument beschikbaar is. Toetsen...