8. De rol van de OR

Dit hoofdstuk is eerder verschenen in Themadossier Arbo Rendement

Publicatiedatum: juli 2026

Het arbobeleid van de werkgever is gericht op de gezondheid en veiligheid van werknemers. Het is dan ook logisch dat er bij de opzet en uitvoering van dit beleid overleg en afstemming plaatsvindt met werknemers. Dat gebeurt via de medezeggenschap, het formele overlegorgaan waarmee werknemers invloed uit kunnen oefenen op het beleid en de besluitvorming van een organisatie.

vorm

Een organisatie kan de medezeggenschap op verschillende manieren inrichten. De ondernemingsraad (OR) is verplicht vanaf 50 werknemers en daardoor de meest voorkomende vorm van medezeggenschap. In organisaties tot 50 werknemers is er vaak een personeelsvertegenwoordiging (PVT) en in het onderwijs is er een medezeggenschapsraad (MR), waarin ook ouders en leerlingen meepraten.

Voor de leesbaarheid staat in dit hoofdstuk de term OR voor alle vormen van medezeggenschap. Eventuele verschillen in bevoegdheden tussen de OR en PVT staan apart aangegeven.

Rechten

rechten

bevoegdheden

Het belang van de OR als het gaat om arbeidsomstandigheden is verankerd in de Arbowet en de Wet op de ondernemingsraden (WOR). In deze wetten zijn de rechten van de OR vastgelegd, zoals het initiatiefrecht, het adviesrecht en het instemmingsrecht. Deze rechten geven de OR houvast om niet alleen te controleren of het arbobeleid goed wordt uitgevoerd, maar ook om zelf voorstellen te doen voor verbetering van het arbobeleid. Of het nu gaat om de RI&E, de inzet van de bedrijfsarts of de keuze voor de preventiemedewerker, de OR heeft hierover belangrijke wettelijke bevoegdheden, zoals het instemmingsrecht. Dat maakt de OR een belangrijke speler in het veld van de arbeidsomstandigheden. In dit hoofdstuk lees je wat de wettelijke positie van de OR is en hoe de OR zijn invloed kan inzetten voor gezondheid en veiligheid op het werk.

8.1 De wettelijke positie van de OR bij het arbobeleid

De bevoegdheden van de OR met betrekking tot de arbeidsomstandigheden staan in de WOR. Deze bevoegdheden geven de OR, als vertegenwoordiging van de werknemers, de gelegenheid om mee te praten over besluiten van de werkgever die van invloed zijn op hun veiligheid en gezondheid. 8.1.1 Instemmingsrecht Eén van de belangrijkste bevoegdheden van de OR...

8.2 De rol van de OR bij de RI&E

Gezien het belang van de RI&E als basis van de arbozorg, kan het niet anders dan dat de OR een belangrijke rol heeft bij het opstellen, beoordelen en uitvoeren van de RI&E. Instemmingsrecht Omdat de RI&E onderdeel is van het arbobeleid, heeft de OR instemmingsrecht op zowel de RI&E als het plan van aanpak. De OR heeft dus een taak...

8.3 De OR en de inzet van arbokerndeskundigen

Ook rond de inzet van arbokerndeskundigen die de organisatie kunnen helpen bij het verbeteren van de arbeidsomstandigheden kan de OR invloed uitoefenen. 8.3.1 Keuze arbodienst of bedrijfsarts Dat begint bij de keuze voor een arbodienst of bedrijfsarts. Dit valt onder het instemmingsrecht van de OR, dus de werkgever moet de OR hierbij betrekken...

8.4 De OR en de preventiemedewerker

Binnen organisaties is de preventiemedewerker vaak het eerste aanspreekpunt rond arbomaatregelen. Voor de OR is de preventiemedewerker dan ook een belangrijke gesprekspartner. Adviseren en samenwerken met de OR is een expliciete taak van de preventiemedewerker. Gezamenlijk kunnen zij ervoor zorgen dat signalen van werknemers worden opgepakt, dat...

8.5 Praktijkvoorbeelden

Hierna volgen twee voorbeelden over de rechten van de OR en hoe dat dan in de praktijk uitpakt. De samenwerking met de arbokerndeskundigen is daarbij van groot belang. 8.5.1 Werkdruk bij een gemeente In een middelgrote gemeente neemt het ziekteverzuim toe. De OR merkt dit en bespreekt dit in het halfjaarlijkse overleg met de bedrijfsarts. De OR...

U bent hier