U bent hier

Onderneming & Arbo
…
Arbokerndeskundigen6. De arbeids- en ­organisatiedeskundige
Voor Onderneming & Arbo

6. De arbeids- en ­organisatiedeskundige

Dit hoofdstuk is eerder verschenen in Themadossier Arbo Rendement
Publicatiedatum: juli 2026

De arbeids- en organisatiedeskundige adviseert werkgevers over gezond, veilig en goed georganiseerd werk. Hij kijkt daarbij naar de factoren mens, werk en organisatie en hoe die met elkaar samenhangen. De arbeids- en organisatiedeskundige, ook wel A&O-deskundige of A&O-er genoemd, is gespecialiseerd in psychosociale arbeidsbelasting en de kwaliteit van arbeid. Het werkterrein van de A&O-deskundige is een belangrijke aanvulling op die van de andere arbokerndeskundigen.

Het werkterrein van de A&O-deskundige ligt vooral op de mens-, werk- en organisatiekant van veilig en gezond werken, daar waar de arbeidshygiënist en veiligheidskundige zich vaker richten op technische, fysieke en veiligheidskundige risico’s. De arbokerndeskundigen brengen gezamenlijk adviezen uit over een complete en integrale aanpak voor gezondheid en veiligheid op het werk.

De A&O-deskundige kijkt vanuit een organisatie- en veranderkundig perspectief naar risico’s en mogelijkheden om de arbeidsomstandigheden te optimaliseren.

Advies

De A&O-deskundige adviseert op team-, afdelings- en organisatieniveau. In de regel coacht of begeleidt hij geen individuele werknemers. Die rol ligt vaker bij (BIG-geregistreerde) behandelaren, zoals bedrijfsarts, psychologen, casemanagers, arboverpleegkundigen of andere begeleidende professionals. De A&O-deskundige houdt zich bezig met beleidsontwikkeling, organisatieonderzoek en advies, trainingen en natuurlijk de RI&E. Als het gaat om de RI&E is de A&O-deskundige de expert wat betreft psychosociale arbeidsbelasting (PSA) en werk- en rusttijden.

6.1. Kwaliteit van arbeid

Toen het werkveld van de A&O-deskundige in 1994 werd gedefinieerd, is het thema kwaliteit van arbeid aan de A&O-deskundige gekoppeld. Vier A’s Alle adviezen en verbeteracties van de A&O-deskundige moeten gericht zijn op het vergroten van de kwaliteit van arbeid. Kwaliteit van arbeid is een veelomvattend begrip. In de praktijk is het...

6.2 Psychosociale arbeidsbelasting

De A&O-deskundige is dé specialist op het gebied van PSA. PSA gaat over alle factoren in het werk die stress of psychische belasting kunnen veroorzaken. PSA heeft een grote impact op het welzijn van werknemers. Stress kan leiden tot psychische en fysieke klachten en is een belangrijke oorzaak van (langdurige) uitval. Stress Er zijn veel...

6.3 Beleidsontwikkeling

De manier waarop in een organisatie wordt geregeld dat er sprake is van gezonde en veilige werkomstandigheden waarin werknemers met plezier hun werk kunnen doen, legt de werkgever vast in het arbobeleid. Daaruit blijkt ook hoe de werkgever voldoet aan de Arbowet, het Arbobesluit en de Arboregeling. Vanuit zijn organisatiedeskundigheid en kennis...

6.4 Organisatieonderzoek en -advisering

Als het in een organisatie niet lekker loopt, is het zaak om daar wat aan te doen. Signalen zijn bijvoorbeeld hoog verzuim, hoog verloop, werknemers die klagen, doelen die niet gehaald worden en conflicten tussen collega’s. Het gaat dan om zaken die de onderlinge verhoudingen negatief beïnvloeden, die spelen onder de oppervlakte en leiden tot een...

6.5 Training

Voor de implementatie van nieuw arbobeleid en verbetermaatregelen zoals in de vorige paragraaf genoemd, is de A&O-deskundige in beeld als trainer. Dit kan bijvoorbeeld gaan om het trainen van leidinggevenden in het voeren van het goede gesprek in het kader van verzuim en inzetbaarheid of het leren herkennen en aankaarten van stresssignalen...

6.6 Risico-inventarisatie en evaluatie

Natuurlijk is de RI&E een belangrijk onderdeel van het werk van de A&O-deskundige. De A&O-deskundige adviseert over het uitvoeren van de RI&E, voert de RI&E ook zelf uit, toetst de RI&E binnen de eigen scope en adviseert over het plan van aanpak. Binnen RI&E-trajecten ligt de focus van de A&O-deskundige op de...