U bent hier

Onderneming & Arbo
…
Arbokerndeskundigen2. Wettelijk kader
Voor Onderneming & Arbo

2. Wettelijk kader

Dit hoofdstuk is eerder verschenen in Themadossier Arbo Rendement
Publicatiedatum: juli 2026

De Arbowet gaat uit van één centrale gedachte: werk mag geen schade aan gezondheid en veiligheid bij werknemers veroorzaken en de werkgever is primair verantwoordelijk om die mogelijke schade te voorkomen. Die verantwoordelijkheid is breed en vraagt om aantoonbare deskundigheid. Daarom verankert de wet deskundige bijstand in de arbozorg. Dat is niet alleen handig, het is ook nodig om risico’s systematisch te herkennen, te beheersen en te evalueren.

kwaliteit

De Arbowet regelt de deskundige bijstand in de artikelen 13, 14 en 14a, in samenhang met artikelen 2.5d, 2.7, en 2.14a en b uit het Arbeidsomstandighedenbesluit over de certificering en kwaliteit van kerndeskundigen. Artikel 2.14b gaat specifiek over certificering voor het toetsen van de RI&E. In de wet staat niet alleen dát de werkgever deskundige ondersteuning moet regelen, maar ook hóé die ondersteuning inhoudelijk en organisatorisch moet zijn vormgegeven.

Het wettelijk kader gaat niet alleen over het hebben van een contract, maar ook over aantoonbare kwaliteit van de ondersteuning, de toegankelijkheid van de bedrijfsarts, de positie en ruimte van deskundigen, en de handhaafbaarheid door de Nederlandse Arbeidsinspectie.

Stelsel

zorgplicht

Het wettelijke stelsel in Nederland over arbeidsomstandigheden bestaat grofweg uit drie lagen:

  • Arbowet: kaderwet met hoofdnormen, zoals de zorgplicht van de werkgever, de organisatie van arbozorg, medezeggenschap en de rechten van werkenden.
  • Arbobesluit: concrete verplichtingen en technische uitvoeringsregels.
  • Arboregeling: nadere uitwerking van de regels, onder andere op certificatie en details van verplichtingen.

    • 2.1 Verplichtingen werkgever

    De werkgever moet zorgen voor een doeltreffende organisatie van deskundige ondersteuning bij het opstellen en uitvoeren van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), het verzuim‑ en re‑integratiebeleid en andere arbotaken. De wet verlangt dat de werkgever beschikt over voldoende deskundigheid om arbotaken goed uit te voeren, of deze...

    2.2 Vangnet of maatwerk

    In Nederland zijn er in de praktijk twee routes om arbozorg te organiseren: Vangnetregeling: de werkgever sluit aan bij een gecertificeerde arbodienst die (meestal) een pakket levert waarmee de organisatie aan de wettelijke minimumeisen voldoet. Maatwerkregeling: de werkgever organiseert arbozorg (deels) anders, bijvoorbeeld met een (zelfstandige...

    2.3 Kerndeskundigen los van de arbodienst

    Een veelgemaakte misvatting is dat kerndeskundigen altijd bij een arbodienst in dienst moeten zijn. Dat is niet zo. Het kunnen ook vrijgevestigde deskundigen zijn of deskundigen die bij een andere organisatie werken. Dit is relevant voor maatwerkconstructies en voor organisaties die specialistische expertise willen inkopen. Bijvoorbeeld grote...

    2.4 Wettelijke verplichte RI&E-toets

    In veel organisaties trekt verzuimbegeleiding het grootste deel van de aandacht naar zich toe. Wettelijk is arbozorg echter nadrukkelijk breder dan dat: denk aan preventie, beheersing van risico’s, toetsing, onderzoek en advies. De inzet van verschillende arbokerndeskundigen helpt om de balans te bewaken: de bedrijfsarts en andere deskundigen zijn...

    2.5 Handhaving Nederlandse Arbeidsinspectie

    De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert of er veilig en gezond gewerkt wordt en of werkgevers voldoen aan de arbeidsomstandighedenwetgeving. In de context van arbodeskundigheid let de inspectie in de praktijk vaak op: of er een basiscontract is en of dit voldoet; of de RI&E aanwezig is, actueel is en (waar verplicht) getoetst is door de...