9.4 Instrumenten
Routeplanner
Op welke manier jouw organisatie een RI&E moet maken, hangt af van de situatie en voorkeuren. Om de route hiervoor te bepalen, kun je gebruikmaken van de Routeplanner op rie.nl/hulpmiddelen/routeplanner. De Routeplanner is een hulpmiddel dat je helpt ontdekken welk instrument jou kan helpen om een RI&E op te stellen.
9.4.1 RI&E maken met een branche-RI&E-instrument
sector
Steunpunt RI&E
Voor bepaalde branches of sectoren (zie rie.nl/hulpmiddelen/branche-rie-instrumenten) zijn digitale RI&E-instrumenten beschikbaar. Het voordeel van een erkende branche-RI&E is dat de inhoud van het instrument is afgestemd op de risico’s in de betreffende sector of branche. Zo hoef je geen onnodige vragen te beantwoorden. Om je branche- RI&E te laten erkennen moet het voldoen aan een aantal inhoudelijke én procedurele zaken. Steunpunt RI&E bepaalt of de branche-RI&E erkend wordt. Zie je een instrument met een icoon met ‘RI&E’ en een groen vinkje? Dat betekent dat het Steunpunt RI&E heeft gecontroleerd of het instrument volgens de wettelijke regels voor een erkend branche-RI&E-instrument is gemaakt.
Als je een erkend branche-instrument gebruikt én maximaal 25 werknemers in dienst hebt, richt je je op de meest relevante risico’s en hoef je jouw RI&E niet te laten toetsen door één of meer arbokerndeskundigen. Dat scheelt tijd en geld.
9.4.2 RI&E maken met een algemeen RI&E-instrument
niet erkend
afronding
Speciaal voor organisaties in branches of sectoren waar nog geen RI&E-instrument voor is of die niet duidelijk in een bepaalde branche of sector vallen, zijn algemene RI&E-instrumenten beschikbaar. Je kunt kiezen uit een gratis of betaald instrument. De algemene RI&E-instrumenten ‘Route naar RI&E’ en ‘Kantoren’ zijn gratis (rie.nl), maar niet erkend. Voor Route naar RI&E is een app beschikbaar. Route naar RI&E is een initiatief van het Steunpunt RI&E. Een ander gratis instrument is OiRA (online interactive risk assessment). Veel RI&E-instrumenten zijn hierin gemaakt (instrumenten.rie.nl). Er zijn verschillende commerciële bedrijven die betaalde RI&E-instrumenten verkopen al dan niet klant- of branchespecifiek gemaakt. Bijvoorbeeld, IMA online of RI&E Manager via arbodiensten. Als je één van deze algemene RI&E-instrumenten gebruikt, moet je de RI&E na afronding laten toetsen door één of meer (andere) arbokerndeskundigen.
9.4.3 RI&E maken met de hulp van een professional
draagvlak
Als een arbokerndeskundige de RI&E opstelt, kost dit je organisatie relatief weinig tijd. Een mogelijk nadeel is dat de betrokkenheid van je organisatie bij zowel de totstandkoming van de RI&E als het plan van aanpak geringer kan zijn, omdat je het proces uitbesteedt. Het draagvlak is dan meestal beperkt. Het grote voordeel is dat een onafhankelijke professional met brede kennis en ervaring uit andere bedrijven de RI&E uitvoert. De professional heeft expertise in het identificeren van risico’s én in het adviseren over passende oplossingen. Bovendien is een arbokerndeskundige volledig op de hoogte van de actuele wettelijke verplichtingen. Na afronding moeten één of meer gecertificeerde arbokerndeskundigen de RI&E nog wel toetsen.
9.4.4 RI&E in eigen beheer maken
regie
blinde vlek
Als je ervoor kiest om de RI&E volledig zelf op te stellen, houd je de regie over het creëren van een veilige en gezonde werkomgeving. Het grote voordeel hiervan is dat je de bedrijfsprocessen door en door kent, wat waardevolle inzichten oplevert bij het inventariseren van risico’s. Houd er wel rekening mee dat het opstellen van een RI&E zonder hulpmiddelen of instrumenten veel tijd kost. Daarnaast kan specifieke kennis van de Arbowet ontbreken, waardoor je bepaalde risico’s of verplichtingen mogelijk over het hoofd ziet. Ook kunnen er blinde vlekken ontstaan, omdat je zelf niet altijd alle risico’s binnen jouw eigen organisatie scherp ziet. Na afronding moet je bovendien de RI&E altijd laten toetsen door één of meerdere gecertificeerde arbodeskundigen.
Zelfinspectie ‘Gezond en veilig werken’
inspecteur
De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft de zelfinspectie ‘Gezond en veilig werken’ die je kunt doorlopen om te controleren of je de risico’s kent, de juiste maatregelen neemt en of het arbobeleid op orde is. Je kijkt als het ware door de bril van de inspecteur naar je eigen organisatie. Na afloop verschijnt een handige actiepuntenlijst met eventuele verbeterpunten.